به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!
پذيرش سايت > كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي > قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي

قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي

اين بخش كه روز جمعه 23 اسفند ماه 1387 راه‌اندازي شد به انتشار اسنادي در مورد عرف پارلماني اختصاص مي‌يابد.

منظور از عرف پارلماني مجموعه‌ي رويه‌ها و قواعدي است كه در طول بيش از 800 سال و به مرور و بدون هيچ نقشه و طرح قبلي و از طريق آزمون و خطا در پارلمان‌هاي انگلستان ساخته و پرداخته شد. انگليساني كه به قاره‌ي آمريكا رفتند اين رويه‌هاي عرفي را به خود به قاره جديد بردند و در اين قاره بود كه براي آموزش همين قواعد به ساير آمريكاييان غيرانگليسي تبار اين قواعد عرفي به صورت مكتوب هم نوشته و منتشر شد. در مقالاتي كه در اين بخش جاگذاري شده است، يكي از معروف‌ترين كتاب‌هاي مربوط به رويه‌هاي پارلماني به عنوان «دستورنامه رابرت» معرفي شده است.

علاقمندان و فعلان انجمني براي كسب اطلاعات بيشتر مي‌توانند به وب سايت كارگاه‌هاي آموزش دستورنامه رابرت نيز مراجعه كنند.

مقاله هاى اين بخش


نمونه‌ي يك اساسنامه‌ي استاندارد (قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي)

8 فروردين ماه 1388؛
شنبه 28 مارس 2009 بوسيله ى ژنرال هنري مارتين رابرت

همانطور كه مفهوم «سقف» يك اسم جنس است و «انواع» سقف‌ها مانند سقف كاذب، سقف شيرواني، سقف تبرچه‌بلوك، سقف كنبدي، سقف آهن‌گم، سقف سفالي،‌ سقف ضربي، سقف خشتي، سقف آجري، سقف دوپوشه، سقف بتني، سقف پوشالي، و سقف‌هاي ديگر زير اسم جنس «سقف» قرار مي‌گيرند، «قواعد انجمن»‌ نيز يك اسم جنس است كه انواع گوناگون قواعد اداره‌ي جلسات و مجامع تصميم‌گيري زير اين اسم مفهوم مي‌شوند. اما متأسفانه براي ترجمه‌ي آن همه مفاهيم متمايز و متفاوت به زبان فارسي با كم‌ بود معادل مواجه مي‌شويم. چرا؟ چون در فرهنگ انجمن‌سازي ما اصلاً اين مفاهيم شناخته شده نيست. در ادبيات انجمن‌سازي ما سه نوع قاعده شناخته شده است:‌ اساسنامه،‌ آئين‌نامه، و دستور جلسه. در حاليكه در ادبيات جهاني عرف پارلماني فقط آنچه را كه ما به عنوان «دستور‌جلسه» مي‌شناسيم، انواع گوناگوني دارد كه قواعد تدوين، اصلاح و لغو آن‌ها كاملا با هم متفاوت هستند.

مفاهيم اساسنامه و آئين‌نامه نيز در سال‌هاي اخير در ادبيات جهاني عرف پارلماني تغيير كرده است. پيش از اين، اساسنامه بيشتر اركان يك انجمن را توصيف مي‌كرد در حاليكه آئين‌نامه‌ها كاركردهاي اين ركن‌ها را شرح مي‌دادند. اما متمايز كردن توصيف يك ركن از توصيف كاركرد همان ركن،‌ اگر نه غيرممكن،‌ كه بسيار دشوار است. شايد به همين خاطر است كه در سال‌هاي اخير اساسنامه و آئين‌نامه در يك سند به نام «آئين‌نامه‌ها» تدوين مي‌شود و آنچه در ادامه مي‌آيد يك نمونه آئين‌نامه‌ي استاندارد است كه از قسمت پنجاه و ششم كتاب «نظام‌نامه‌ي انجمن» يا «قواعد انجمن»‌ نوشته‌ي مارتين هنري رابرت نقل مي‌شود.

نكته‌ي درخور تأمل ضرورت توجه به جزئيات اين سند است كه آن را از اسناد مورد استناد ما متمايز مي‌سازد. و طبعاً ذهن‌هايي كه قادر به درك اهميت اين جزئيات نيستند نيازي به تلف كردن وقت خود براي خواندن اين سند هم ندارند.

بايد خاطر نشان شود كه مطالعه‌ي اين سند هنگامي معنادار است كه مقاله‌‌ي ديگري با عنوان «روش استاندارد تدوين اساسنامه‌» را هم، كه در همين سايت منتشر شده است،‌ مطالعه كنيد.



روش‌ استاندارد تدوين اساسنامه (قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي)

8 فروردين ماه 1388(تصوير نويسنده‌ي كتاب)
شنبه 28 مارس 2009 بوسيله ى ژنرال هنري مارتين رابرت

صنعت «انجمن‌سازي» هم مثل صنعت «خانه‌سازي»‌ به زيرساختارهاي پيشرفته‌اي نياز دارد كه اگر در جامعه‌‌اي فراهم نشده باشد، «انجمن»‌هايش مثل آلونك‌هاي حلبي‌آباد‌ها، چنان زپرتي خواهد بود كه با هر بادي روي سر ساكنانش فرومي‌ريرد.

اگر براي صنعت ساختمان‌سازي اين همه دانشكده‌‌هاي مختلف، سازمان‌هاي گوناگون، وزارتخانه‌ي خاص، انواع مصالح و ماشين‌آلات فراهم شده تا بناهاي زيبا و قابل قبول ساخته شود،‌ كم‌تر كسي را مي‌توان يافت كه به اين نكته‌ي بديهي توجه كند كه ساختن يك حزب سراسري به مراتب پيچيده‌تر از ساختن يك پل يا يك فرودگاه است و به تكنولوژي‌هاي بسيار پيچيده‌اي نياز دارد.

تقريباً به هر كس در ايران گفته شد كه فقط در باره‌ي قواعد اداره‌ي مجامع تصميم‌گيري چند هزار جلد كتاب نوشته شده و يكي از آن‌ها، كه قرار است از سوي كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران و «مؤسسه اخلاق پزشكي ايرانيان» (ماپا) به فارسي منتشر شود نزديك به 800 صفحه دارد، بدون استثناء شانه بالا انداختند كه:‌ «اي بابا! دلخت خوش است‌ ها!». نتيجه‌ي چنين رويكردي را مي‌بينيد: هيچ چند نفري نمي‌توانند با هم همكاري كنند، مگر آنكه تركه بالاي سرشان بگيرند!

به همين دلايل است كه يكي از برنامه‌هاي آموزشي بلندمدت كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران فراهم‌سازي زيرساختارهاي لازم براي توسعه‌ي صنعت «انجمن‌سازي»‌ است، و آنچه كه در ادامه ارايه مي‌شود در راستاي همين سياست است.

«محتوا و تركيب آئين‌نامه» بخشي از ‌ قسمت پنجاه و ششم از كتاب «نظام‌نامه‌ي انجمن» نوشته مارتين هنري رابرت است كه متن كامل آن به زودي و با همت كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران و مشاركت ساير نهادهاي علاقمند منتشر خواهد شد. از افرادي كه مايلند به صورت حرفه‌اي در صنعت «انجمن‌سازي» كار كنند، و نيز از رابطان خبري «شا كا»‌ درخواست مي‌شود اين مقاله و مقاله‌هاي مشابه را كه در اين سايت منتشر مي‌شوند،‌ با دقت مطالعه كنند و خواندن آن را به ساير انجمن‌سازان حرفه‌اي مورد تأكيد قرار دهند.



عرف پارلماني سنگ‌بناي كار گروهي دموكراتيك:

عرف پارلماني در يك نگاه (قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي)

23 اسفند ماه 1387؛
جمعه 13 مارس 2009 بوسيله ى گروه‌ نويسندگان

«عرف پارلماني» يا «قانون پارلمان» يا «رويه‌هاي پارلماني» مجموعه‌ي قواعد بازي دموكراسي هستند. اين قواعد ريشه در نحوه‌ي اداره‌ي مجامع شهروندان در دولت‌شهر‌هاي يونان باستان دارند. بعدها به امپراتوري روم و از آنجا به لندن منتقل شدند كه، در ابتداء، يكي از پادگان‌هاي شبكه‌ي امپراتوري روم در انگليس بود كه به منظور پيشگيري از هجوم اقوام كوچ‌رو اروپا به روم سازماندهي شده بودند. قواعد پارلماني به مرور در پارلمان انگلستان تكامل يافت و قوام پيدا كرد و همان چيزي است كه به عنوان «قانون عام»(common law) در نظام حقوقي انگلستان شناخته مي‌شود و مبناي تصميم‌گيري پارلمان انگلستان است و همانطور كه ما با قواعد چيدن سفره‌ي هفت سين آشنا هستيم، مردم جوامع دموكراتيك نيز عرفاً با قواعد نستباً پيچيده عرف پارلماني آشنا هستند و جلسات تصميم‌‌گيري خود را بر اساس اين قواعد- كه براي ما تا كنون ناشناخته مانده- اداره مي‌كنند.

مجموعه‌ي قواعد عرف پارلماني نخستين بار در ايالات متحده‌ آمريكا بود كه مكتوب و به صورت كتاب منتشر شد و مقاله‌اي كه ترجمه‌ي آن در ادامه ارايه مي‌شود، خلاصه‌ي يكي از مهم‌ترين و قديمي‌ترين كتاب‌هاي عرف پارلماني است. اين كتاب را يك ژنرال ارتش آمريكا به نام «هنري مارتين رابرت» در سال 1876 و در اصل براي اداره‌ي مجامع كليسايي كه عضو آن بود تدوين كرد، اما اكنون هر سازمان دموكراتيكي اين كتاب و يا مشابه آن را كه تعداشان بسيار زياد است به عنوان مرجع پارلماني خود انتخاب مي‌كنند تا تمام اعضاء بتوانند طبق قواعد آن رفتار كنند.

خاطر نشان مي‌شود ويرايش دهم اين كتاب در 800 صفحه از سوي «مؤسسه اخلاق پزشكي ايرانيان» در دست ترجمه است و قرار است با همكاري كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران در تيراژ وسيع منتشر شود و در اختيار تمام سازمان‌هاي عضويتي قرار بگيرد.

به علاوه، كارشناس عرف پارلماني كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران نيزبراي ارايه‌ي هر توضيحي در اين زمينه آماده است.

گفتني است كه آخرين ويرايش اين مقاله از سوي «دفتر فعاليت‌هاي دانشچويي» دانشگاه ايالتي كاليفرنيا - چيكو- در 28 اكتبر سال 1999 و بر اساس ويرايش سال 1970 كتاب «نظام‌نامه‌ي رابرت» تهيه شده است.

از تمام رابطان خبري تشكل‌هاي كارفرمايي عضو كانون عالي انتظار مي‌رود اين مقاله را پرينت بگيرند و در اختيار مقامات ارشد تشكل متبوع خود قرار دهند و بكوشند آنان را نسبت به اهميت فوق‌العاده‌ي اين قواعد در اداره‌ي دموكراتيك نشست‌هاي هيأت مديره و مجامع عمومي تشكل‌هاي كارفرمايي متقاعد سازند.

توجه داشته باشيد كه تمام حقوق مربوط به ترجمه‌ي فارسي اين مقاله به كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران تعلق دارد.



پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 432709

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License