به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!

بيزينس اتيكز: از ديسيپلين آكادميك تا نهاد اجتماعي؛ قسمت ششم: كد اتيكز مهندسان

17 آبان 1391
چهار شنبه 7 نوامبر 2012 بوسيله ى داود حسين

ششمين قسمت از سلسله نوشته‌هايي كه با عنوان «بيزينس اتيكز: از ديسيپلين آكادميك تا نهاد اجتماعي» در «پيام كارفرمايان» منتشر مي‌شود، به كد اتيكز مهندسان اختصاص يافته است. در اين بخش، به عنوان نمونه، فقط يكي از احكام «بورد بررسي اتيكال» «انجمن ملي مهندسان پروفشنال» مورد بررسي قرار گرفته است تا خوانندگان با ساختار احكام اتيكال اين بورد، آشنا شوند. مسأله‌اي كه اين حكم به آن پرداخته اين است كه آيا - به عنوان نمونه - رئيس هيأت مديره انجمن مي‌تواند روي كارت ويزيت خود هم قيد كند: «رئيس هيأت مديره انجمن»؟ «بورد بررسي اتيكال» «انجمن ملي مهندسان پروفشنال» به اين پرسش، پاسخ منفي داده است. چرا؟ دلايل غيراخلاقي بودن اين كار را در ادامه مطالعه كنيد. اما براي درك مباحث مطرح شده در اين بخش از اين سلسله نوشته‌ها، بهتر است قسمت‌هاي پيشين اين نوشته را نيز بخوانيد. براي اين كار كافي است لينك‌هاي مربوطه را كليك كنيد. اما ششمين قسمت اين سلسله نوشته‌ها:

1. كد اتيكز چيست؟

2. تفاوت‌هاي بيزينس با پروفشن

3. تاريخچه‌ي كد اتيكز

4. نخستين كد اتيكز پزشكي ملي

5. تازه سازي كدهاي اتيكز

6. كد اتيكز مهندسان

بخش اتيكز وب‌سايت «انجمن ملي مهندسان پروفشنال» (ا.م.م.پ) از قسمت‌هاي مختلفي تشكيل شده است. در يكي از قسمت‌هاي اين بخش، «بورد بازرسي اتيكال» اين انجمن اينطور معرفي شده است:

«بورد بازرسي اتيكال» گروهي از كارشناسان اتيكز مهندسي است كه به عنوان راهنما‌ي پروفشن در جريان معضلات اتيكال خدمت مي‌كند. اين بورد مركب از هفت عضو داراي پروانه است كه از سوي رئيس ا.م.م.پ معرفي مي‌شوند. هدف اين بورد ارايه‌ي نظريه‌هاي بي‌طرفانه در ارتباط با تفسير كد اتيكز ا.م.م.پ، تدوين مواد و پژوهش‌هاي رفتاري در ارتباط با اتيكز پروفشن مهندسي است.

تأكيد پروفشن مهندسي بر اتيكز به اواخر قرن نوزدهم برمي‌گردد. در سال 1946، ا.م.م.پ «اصول اتيكز مهندسان و قواعد رفتار پروفشنال» خود را منتشر كرد، كه به كد اتيكز فعلي تبديل شد كه در سال 1964 به تصويب رسيده است. در حاليكه اين بيانيه‌هاي اصول كلي به عنوان راهنما عمل مي‌كنند، بسياري از مهندسان خواهان تفسير كدها در خصوص نحوه‌ي كاربرد آن‌ها بر شرايط خاص شدند. اين درخواست‌ها سرانجام به ايجاد «بورد بازرسي اتيكال» در سال 1954 منجر شد. امور اتيكز به ندرت پاسخ‌هاي ساده دارند، اما «بورد بازرسي اتيكال» كمك كرده تا با ارايه‌ي حدود 500 نظريه‌ي مشورتي، به مسائل اتيكالي كه مهندسان به صورت روزمره با آن‌ها مواجه هستند، روشني بخشد.

با توجه به حوصله‌ي محدود اين نوشته، فقط يك مورد از 500 موردي كه بورد بازرسي اتيكال انجمن ملي مهندسان پروفشنال مورد بررسي قرار داده است، به اجمال مرور مي‌شود:

استفاده‌ي دوگانه از كارت شغلي

مهندس «الف»،‌ يكي از شركاي يك شركت مهندسي مشاوره،‌ به عنوان رئيس هيأت مديره‌ي يك انجمن مهندسي انتخاب شده است. وي تصميم دارد پشت كارت شغلي خود،‌ نام،‌ نشاني و شماره‌ي تلفن دبيرخانه‌ي انجمن را چاپ كند و اين عنوان را نيز بيفزايد: رئيس هيأت مديره‌ي انجمن مهندسي فلان.

مسأله: آيا استفاده از چنين كارتي كه توصيف شد،‌ درست است؟

گفتني است كه «استفاده از كارت شغلي دوگانه» دومين مورد از وضعيت‌هاي اتيكال است كه در سال 1977 ميلادي از سوي «بورد بازرسي اتيكال» انجمن مورد بررسي قرار گرفته است. در نتيجه، شماره‌ي اين وضعيت «2 - 77» است. يعني دومين وضعيت كه در سال 1977 بررسي شده است. در سال 1977، در مجموع 12 وضعيت اتيكال كه براي مهندسان پيش‌ آمده بود، مورد بررسي قرار گرفته است.

ساختار و فرمت تمام گزارش‌هاي «بورد بازرسي اتيكال» شبيه هم است: هر گزارش يك عنوان دارد كه موضوع اصلي آن وضعيت اتيكال را بيان مي‌كند. زير عنوان گزارش، شماره‌ي وضعيت قيد شده است. هر گزارش از 6 قسمت تشكيل شده است كه عبارت‌اند از: 1 - فاكت‌ها، 2 - مسأله، 3 - ارجاعات، 4 - بحث، 5 - نتيجه‌گيري، و 6 - اسامي اعضاء «بورد بررسي اتيكال»

با اين توضيح‌ها، بايد ديد «بورد بررسي اتيكال» «انجمن ملي مهندسان پروفشنال» در مورد مهندسي كه از كارت شغلي دوگانه استفاده كرده، چه گفته و چگونه استدلال كرده و به چه جمع‌بنديي رسيده است.

همانگونه كه گفته شد، عنوان سومين قسمت گزارش‌ها، «ارجاعات»‌ است. در اين قست از گزارش به سه بخش از كد اتيكز «انجمن ملي مهندسان پروفشنال» ارجاع شده است. ترجمه‌ي آن‌ها:

كد اتيكز - بخش I (گ):‌ «او (منظور يك مهندس عضو انجمن ملي مهندسان پروفشنال) از هر اقدامي كه منافعش را به هزيته‌ي منزلت و صداقت پروفشن تأمين كند، اجتناب خواهد كرد».

بخش III (آ): «يك مهندس، خدمات پروفشنال خود را تبليغ نخواهد كرد اما مي‌تواند از وسائل معرفي زير استفاده كند:»

بخش III (آ - 3) : «بروشور، كارت بيزينس، سربرگ، و ديگر نشانه‌هاي واقعي از تجربه، تسهيلات، پرسنل، ظرفيت ارايه‌ي خدمات، به شرطي كه اين ظرفيت‌ها در كارگاه‌هاي پروژه‌ي ديگر مشغول به كار نباشند و سبب گمراهي مخاطبان شود».

عنوان قسمت چهارم هر گزارش «بحث» است. ترجمه‌ي اين قسمت از گزارش مربوط به «استفاده‌ي دوگانه از كارت شغلي» در ادامه تقديم مي‌شود:

پيش از تغيير در كد اتيكز در سال 1973، بخش 3 (د) مي‌گفت يك مهندس «... از روابط پروفشنال خود ....براي تضمين منافع شخصي استفاده نخواهد كرد». در سال 1973 هيأت مديره بر اين اساس كه يك قطعنامه‌ي «انجمن» مي‌گويد: «ارتقاء پروفشنال مطمئناً يك امتياز شخصي است و فرد بايد تشويق به استفاده از روابط پروفشنال خود به منظور ارتقاء پروفشنال شود»، بيان كد اتيكز در اين زمينه را تغيير داد.

تعيين اينكه آيا آن تغيير عاقلانه بود، يا اينكه دليل آن تغيير منطقي بود يا نه، بر عهده‌ي ما نيست. همانگونه كه اغلب گفته مي‌شود، ما كد اتيكز را همانطور كه هست در نظر مي‌گيريم.

هر چند مي‌توان اعتقاد داشت كه نيت هيأت مديره دادن مجوز به استفاده از روابط پروفشنال براي تضمين منافع كسب‌وكار بوده است، ولي ما فكر مي‌كنيم كه ماجراي نقل شده و ديگر شرايط مندرج در كد اتيكز قرائتي را تأييد مي‌كند حاكي از اينكه نيت هيأت مديره آن نبوده است.

بخش 3 (آ) 3 به روشني اقلام مجاز براي درج در كارت شغلي را اعلام مي‌كند، كه همه، به اقلام واقعي براي ارايه‌ي خدمت، يعني خدمت به مشتري و خدمت به مردم به طور كلي، مربوط مي‌شوند. استفاده از يك كارت كه هويت بخش خصوصي و سمت عالي در يك انجمن مهندسي را به هم مرتبط كند، مي‌تواند كارت را فراتر از محدوده‌ي بخش خصوصي مجاز شناخته شده توسط كد اتيكز قرار دهد. تا آنجا كه ما باور داريم، اين كارت مي‌تواند سبب شود كه مشتريان و كسان ديگري كه آن را مي‌گيرند تصور كنند كه مهندس «زيد» از ديگر مهندساني كه همان خدمات را ارايه مي‌دهند ارشدتر است، و نيز ممكن است اين دغدغه را در ميان ديگر اعضاء «انجمن» و مردم به طور كلي ايجاد كند كه «انجمن» در جهت هدف‌هاي شخصي مورد استفاده قرار گرفته است. ما به ويژه خاطر نشان مي‌كنيم كه بخش I (گ) اين وظيفه‌ را بر عهده‌ي مهندسان مي‌گذارد تا از هر اقدامي كه ممكن است اين شبه را ايجاد كند كه منافع شخصي به ضرر منافع بزرگ‌تر پروفشن مورد توجه قرار گرفته، حتي اگر با نيت خير باشد، احتناب كنند.

هر مهندسي كه در يك انجمن پروفشنال سمت مهمي بر عهده مي‌گيرد بايد يك الزام خاص را احساس كند تا از هر رفتار و عملي كه در مورد جنبه‌ي عام‌المنفعه بودن اقدامات و منافع «انجمن» شك و ترديد ايجاد مي‌كند، جداً بپرهيزد. در حاليكه بايد آگاه باشيم، اين موضوع، همانگونه كه گفته شد ارتباطي با تغيير در كد اتيكز ندارد، بر اين باوريم كه رويكرد سخت‌گيرانه‌تر مهندس «زيد» يا ديگر مهندساني كه در يك انجمن پروفشنال سمتي بر عهده مي‌گيرند، بر عكس، بايد منافع شخصي آنان را به نفع منافع بزرگتر و نوع‌دوستانه‌تر انجمن، كه منافع تمام اعضاء را نمايندگي مي‌كند، ناديده بگيرد.

«نتيجه‌گيري»، پنجمين قسمت از گزارش بررسي وضعيت‌هاي اتيكال «انجمن ملي مهندسان پروفشنال» است. در مورد وضعيت استفاده‌ي دوگانه از كارت شغلي، اينگونه نتيجه‌گيري شده است:

همانگونه كه بيان شد، داشتن كارت دوگانه بيزينس/پروفشنال براي مهندس «الف» اتيكال نيست.

7. كد اتيكز به مثابه يك قرارداد اجتماعي

8. تاريخچه‌ي بيزينس اتيكز در آمريكا

9. ظهور موضوع‌هاي اجتماعي در بيزينس اتيكز

10. بيزينس ايتكز در اروپا

11. سهم اروپا

12. تدوين كد اتيكز براي آموزش پيش‌دبستاني


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 271 / 395469

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت بيزينس اتيكز يا اخلاق كسب و كار   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License