به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!

ابزارهاي كمك آموزشي عرف پارلماني:‌ 1. چارت پارلماني

19 آدر 1390
شنبه 10 دسامبر 2011 بوسيله ى گروه‌ نويسندگان

در اداره‌ي پتنت (ثبت اختراعات) ايالات متحد آمريكا دست كم هفت ابزار كمك آموزشي براي عرف پارلماني به ثبت رسيده است. قديمي‌ترين ابزار كمك آموزشي روز 6 دسامبر سال 1893 و جديد‌ترين آن‌ها در 11 فوريه سال 1975 در اين اداره به ثبت رسيده‌ است. اين ابزارها كاركردهاي متفاوتي دارند. به عنوان نمونه، يكي از آن‌ها، يك تابلو الكترونيكي است كه بر ديوار سالن مجمع عمومي انجمن‌ها و سازمان‌ها نصب مي‌شود و با روشن يا خاموش شدن چراغ‌هاي مخصوص به حاضران در مجع نشان داده مي‌شود كه در هر لحظه، كدام پيشنهاد‌‌ پارلماني در دست بررسي است، و در نتيجه، كدام يك از پيشنهاد‌هاي پارلماني ديگر در دستور و كدام يك از آن‌ها خارج از دستور هستند. «چارت پارلماني» كه در ادامه‌ي اين نوشته معرفي مي‌شود، يك ابزار ساده است كه 8 خصوصيت پيشنهادهاي پارلماني را، خيلي سريع و آسان، معرفي مي‌كند.

گفتني است كه فهرست كامل پيشنهادهاي پارلماني و شش خصوصيت از خصوصيات هشتگانه‌ي آن‌ها، به صورت يك جدول در اينجا ارايه شده است. اين شش خصوصيت عبارتند از:
- 1. اگر كسي نوبت صحبت داشته باشد، طرح اين پيشنهاد در دستور هست يا نه؟
- 2. آيا بررسي اين پيشنهاد در مجمع مستلزم آن است كه دست كم يك نفر از بررسي آن حمايت كند يا نه؟
- 3. آيا اين پيشنهاد قابل‌مذاكره است يا نه؟
- 4. آيا اين پيشنهاد قابل اصلاح است يا نه؟
- 5. تعداد آراء مورد نياز براي تصويب پيشنهاد مورد نظر چقدر است؟
- 6. آيا اين پيشنهاد قابل تجديد‌نظر است يا نه؟

پيشنهادهاي پارلماني دو خصوصيت ديگر نيز دارند كه عبارتند از:
- 7. يك پيشنهاد پارلماني خاص در مورد كدام پيشنهادهاي ديگر كاربرد دارد؟
- 8. و، پيشنهاد مورد نظر نسبت به كدام پيشنهاد‌ها اولويت دارد و از آن‌‌ها جلو مي‌افتد و از كدام پيشنهادها عقب مي‌افتد؟

دو خصوصيت فوق نيز به صورت يك نمودار در اينجا معرفي شده است.

با توجه به تعداد 86 پيشنهاد پارلماني شناسايي و تعريف شده،‌ به خاطر سپردن خصوصيات هشتگانه‌ي تمام اين پيشنهادها كار ساده‌اي نيست. به همين خاطر،‌ انواع جدول‌ها، چارت‌ها و ابزارهاي كمك آموزشي براي اين منظور طراحي شده كه «چارت پارلماني» يكي از آن‌هاست، كه در ادامه معرفي خواهد شد.

گفتني است كه تمام دانش‌فني و اطلاعات مورد نياز براي سازماندهي و اداره‌ي انجمن‌ها و سازمان‌هاي دموكراتيك در كتابي با عنوان «رابرتز رولز آو اوردر» Robert’s Rules of Order تدوين شده و برگردان فارسي ويرايش دهم اين كتاب - كه در سال 2000 در 800 صفحه منتشر شد - در بخش عرف پارلماني وب سايت مؤسسه اخلاق پزشكي ايرانيان [ماپا] و نيز در بخش عرف پارلماني شبكه‌اطلاع رساني كارفرماياان ايران [شاكا] در اختيار علاقمندان قرار گرفته است. براي كسب اطلاعات بيشتر در اين زمينه، و نيز برگزاري كارگاه‌هاي آموزشي عرف پارلماني با اينجا مكاتبه كنيد. و اما «چارت پارلماني»:

GIF - 71.9 kb
چارت پارلماني
تصوير شماره‌ي يك در بالا، شماره دو،‌ در وسط و شماره سه در پائين و سمت چپ

تصاوير فوق، به شكل بسيار گويا «چارت پارلماني» را نشان مي‌دهد. براي درك نكاتي كه در ادامه ارايه مي‌شود، لازم است به صورت مكرر به اين تصاوير مراجعه كنيد. در نتيجه توصيه مي‌شود از اين تصوير، يا از متن پي.دي.افي اين سند، كه صورتك آن در انتهاي اين مقاله آمده، پريينت بگيريد و به سند كاغذي مراجعه كنيد.

همانطور كه مشاهده مي‌كنيد، تصوير فوق در واقع از سه تصوير جداگانه تشكيل شده است:

تصوير (فيگور) 1 : نماي عمومي اين ابزار كمك آموزشي را (از بالا) نشان مي‌دهد.

تصوير (فيگور) 2:‌ نماي برش عمودي اين ابزار را به نمايش گذاشته است.

تصوير (فيگور) 3: نماي عمومي اين ابزار كمك آموزشي را، دو باره از بالا نشان مي‌دهد، در حاليكه اين بار، صفحه‌ي دايره‌اي شكل برداشته شده و فقط علائمي كه زير صفحه‌ي دايره‌اي شكل و روي صفحه‌ي مربع شكل چاپ شده مشاهده مي‌شود.

با تأمل در اين تصاوير مي‌توان دريافت كه اين ابزار آموزشي، در واقع از دو صفحه تشكيل شده است:‌ صفحه‌ي زيري، كه يك صفحه‌ي مربع شكل است،‌ و صفحه‌ي رويي كه يك دايره است. اين دو صفحه، به وسيله‌ي چيزي شبيه يك ميخ پرچ، در مركز دايره به يكديگر متصل شده‌اند، به طوري كه صفحه‌ي دايره‌اي شكل حول مركز دايره مي‌چرخد و فلش بيرون زده‌ي آن (در ربع بالا و سمت راست دايره، عدد 7) روي فلش‌هايي (26 و 27) قرار مي‌گيرد كه هر كدام نمودار يك پيشنهاد پارلماني هستند. توضيح‌‌هاي مربوط به اين پيشنهادهاي پارلماني نيز در دو ستون سمت راست و چپ، و نيز در قسمت بالا و پائين صفحه‌ي مربع شكل زيري، به ترتيب حروف اول نام هر پيشنهاد به زبان انگليسي، قابل خواندن است. به اين ترتيب، كاربربا استفاده از اين ابزار كمك آموزشي مي‌تواند با چرخاندن صفحه‌ي دايره‌اي شكل، فلش آن را روي پيشنهادي تنظيم كند كه مي‌خواهد خصوصيات هشتگانه‌ي آن پيشنهاد را بيابد.

همانطور كه در تصوير شماره‌ي 1 مشاهد مي‌كنيد، روي صفحه‌ي گردان دايره‌اي شكل، هشت سوراخ دايره‌اي شكل كوچك تعبيه شده است. با چرخاندن اين صفحه، از داخل اين سواخ‌ها، نقاط سياه رنگي ظاهر مي‌شود كه به معناي «خير» است. اگر در اين سوراخ‌ها، نقطه‌ي سياه ديده نشود، به معناي «بله» است. اين علامت‌ها، در واقع پاسخ هشت سؤالي هستند كه در فضاي كنار سوراخ‌ها، و روي صفحه‌ي دايره‌اي شكل درج شده‌اند. اين سؤال‌ها، به ترتيب و در جهت حركت عقربه‌هاي ساعت، عبارتند از:
- 1. قابل‌مذاكره؟ (عدد 14)
- 2.قابل اصلاح؟ (عدد 15)
- 3. پيشنهادهاي فرعي در مورد آن كاربرد دارد؟
- 4. مي‌تواند مورد تجديدنظر قرار بگيرد؟
- 5. فقط به اكثريت آراء نياز دارد؟
- 6. وقتي كسي نوبت صحبت داشته باشد خارج از دستور است؟
- 7. بايد مورد حمايت قرار بگيرد؟‌
- 8. مذاكره به موضوع در دست بررسي ارتباط دارد؟

همانطور كه گفته شد، وجود نقطه‌ي سياه در دايره‌ي كوجك كنار اين سوآل‌ها، در واقع به معناي پاسخ منفي به آن سؤال خواهد بود. و نبودن نقطه‌ي سياه به معناي پاسخ مثبت به سؤال كنار همان دايره خواهد بود.

فرض كنيد كه رئيس جلسه مي‌خواهد وضعيت پيشنهاد «ختم جلسه» را بداند. در آن صورت، صفحه‌ي دايره‌اي شكل را مي‌چرخاند تا فلش آن روي پيشنهاد «ختم جلسه» (در تصوير، روي كلمه‌ي انگليسي Adjuorn به معناي ختم جلسه) قرار بگيرد. بعد به صفحه‌ي نمايشگر دايره‌اي شكل نگاه مي‌كند تا ببينيد آيا در سوراخ‌هاي دايره‌اي شكل نقطه‌ي سياه ديده مي‌شود يا نه. اگر نقاط سياه را ببيند، متوجه خواهد شد كه اين پيشنهاد (ختم جلسه)، قابل‌مذاكره نيست، قابل اصلاح نيست، قابل تجديد‌نظر نيست، و پيشنهادهاي فرعي در مورد آن كاربرد ندارند. همين وضعيت در تصوير شماره‌ي 1 نشان داده شده است. به اين ترتيب، اين ابزار ساده، به 300 سؤال در مورد پيشنهادهاي پارلماني پاسخ مي‌دهد.

گفتني است كه اين دستگاه آموزشي بر اساس كتاب «رابرت رولز آو اوردر» و ساير كتاب‌هاي مرجع پارلماني معتبر تهيه شده است و نشان مي‌دهد كه اداره‌ي جلسات تصميم‌گيري به صورت اصولي و درست، به چه مهارت‌ها و تخصص‌هايي نياز دارد. با اين اميد كه دست در كار فعاليت‌هاي انجمني در ايران هرچه سريعتر به روش‌هاي غيراصولي خود براي اداره‌ي انجمن‌ها پي ببرند و هرچه زودتر براي آموزش عرف پارلماني اقدام كنند.


اسناد پيوسته

چارت پارلماني

10 دسامبر 2011
سند : PDF
227.4 kb

متن انگليسي سند ثبت اختراع ابزار آموزشي «چارت پارلماني» در اداره‌ي پتنت ايالات متحد آمريكا


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 483 / 400404

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License