به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!

پيشگفتار بر عرف پارلماني:‌ راهنماي كوشينگ (6)

25 شهريور 1390

بعد از توماس جفرسون كه نخستين كتاب راهنماي عرف پارلماني را در ايالات متحد آمريكا نوشت، شخص ديگري به نام كوشينگ دومين كتاب راهنماي عرف پارلماني را در سال 1847 در آمريكا منتشر كرد. اگر كتاب جفرسون بر نياز مجامع قانون‌گذاري آمريكا به قواعد عرف پارلماني تمركز داشت، راهنماي كوشينگ بيشتر بر نياز انواع انجمن‌ها توجه كرده بود. به همين خاطر، كوشينگ، ضمن تشريح قانون عام پارلمان، مسؤليت تدوين قواعد خاص هر انجمن را بر عهده‌ي انجمن‌ها گذاشته بود. همين امر سبب سردرگمي انجمن‌ها شد تا اينكه سرانجام هنري مارتين رابرت كتاب «رابرت‌ز رولرز آو اوردر» خود را در فوريه سال 1876 منتشر كرد و ويرايش دهم همين كتاب در سال 2000 منتشر شد و آنچه كه در ادامه تقديم شده، برگردان قسمت پنجم پيشگفتار همين كتاب است كه راهنماي كوشينگ را بررسي كرده است.

گفتني است عرف پارلماني مجموعه‌ي قواعد اداره‌ي مجامع مشورتي است كه براي نخستين بار در پارلمان انگلستان ساخته و پرداخته شد و از آنجا به ايالات متحده و ساير نظام‌هاي دموكراسي انتقال يافت و همين قواعد مبناي اداره‌ي انواع مجامع تصميم‌گيري قرار مي‌گيرند. علاقمنداني كه مايلند برگردان فارسي اين كتاب را ملاحظه كنند مي‌توانند به بخش عرف پارلماني سايت مؤسسه اخلاق پزشكي ايرانيان و يا به بخش عرف پارلماني شبكه اطلاع رساني كارفرمايان ايران[شاكا] مراجعه كنند. و اما برگردان بخش ديگري از «پيشگفتار بر عرف پارلماني»:

راهنماي كوشينگ

طي چند دهه بعد از آنكه جفرسون راهنماي خود را نوشت، تشكيل انواع انجمن‌هاي سياسي، فرهنگي، علمي، خيريه، و مذهبي، نياز فزاينده به يك مجموعه از قواعد منطبق با الزام‌هاي سازمان‌هاي غيرقانون‌گذاري را به وجود آورد. به نظر مي‌رسد خيلي زود درك شده باشد كه چنين انجمن‌هايي يك خصوصيت مشورتي دارند كه در اساس كاربرد همان اصول مذاكره در يك تشكيلات قانون‌گذاري را طلب مي‌كند. هرچند در جريان تدوين هر نظامي از قواعد متناسب براي نشست‌ هر از گاهي يا سازمان غيرقانون‌گذاري بايد بعضي تفاوت‌ها در شرايط آن‌ها را - در مقايسه با تشكيلات قانون‌گذاري - در نظر گرفت. به عنوان نمونه:

  • كنگره و بيشتر نهادهاي قانون‌گذاري ايالتي از دو مجلس تركيب مي‌شوند، با اجلاس‌هايي (ص. 80) كه معمولاً چند ماه تا نزديك به يك سال طول مي‌كشد؛ اما اجلاس يك انجمن محلي معمولي به ندرت طولاني‌تر از يك نشست دو يا سه ساعته مي‌شود.
  • اعضاء يك تشكيلات قانون‌گذاري معمولاً براي حضور هر روزه در نشست‌ها مزد مي‌گيرند و قانوناً مجبور به اين كار هستند، تا آنجا كه نصاب - به عنوان نمونه، در كنگره - اكثريت اعضاء است؛ اما نصاب در يك انجمن داوطلبانه بايد خيلي كم‌تر باشد تا سازمان بتواند كارش را انجام دهد.
  • كار در يك تشكيلات قانون‌گذاري بسيار گسترده‌تر و پيچيده‌تر از كار در يك انجمن معمولي است، تا آنجا كه در يك تشكيلات قانون‌گذاري كارها در كميته‌هاي دائمي انجام مي‌شود، اما در يك انجمن محلي در مجمع يا، در صورت نياز، در كميته‌هاي ويژه صورت مي‌پذيرند.

نخستين مؤلفي كه كوشيد تا با نيازهاي رويه‌اي تعداد رو به رشد انجمن‌هاي داوطلبانه كشور برخورد كند لادر. اس. كوشينگ (1856-1803) [1] منشي مجلس نمايندگان ماساچوست و يك حقوقدان مشهور بود. كتاب كوچك او، راهنماي آيين پارلماني: قواعد طرح و مذاكره در مجامع مشورتي [2] كه به عنوان «راهنماي كوشينگ» شناخته شده - در 1845 انتشار يافت، همراه با يك بخش يادداشت‌هاي اضافي كه در 1847 به آن افزوده شد. مؤلف مي‌گويد اين اثر «براي انواع مجامع»، اما «به طور خاص براي مجامع غيرقانون‌گذاري» است. در نتيجه كوشينگ قواعدي را كه فقط براي تشكيلات قانون‌گذاري كاربرد دارند از راهنماي خود حذف كرد، اما قواعدي را گنجاند كه فكر مي‌كرد براي مجامع قانون‌گذاري و عادي هر دو مفيد است.

در ميان نظرات و جمع‌بندي‌هاي كوشينگ در مورد مجامع غيرقانون‌گذاري به ويژه به نكات زير مي‌توان اشاره كرد:
- 1. قواعد كلي پارلماني در راهنماي كوشينگ «مبناي قانون عام پارلماني در اين كشور» را شكل داد (ص.4).
- 2. از طريق تعديل‌هاي صورت گرفته از سوي قانون‌گذاري‌هاي ايالتي، «نظامي از قواعد پارلماني در هر ايالت مستقر شده، كه در بعضي جزئيات با هم تفاوت دارند» (ص.13).
- 3. بعضي از نشست‌هاي معمولي «صرفاً طبق قانون كلي پارلماني برگزار نمي‌شوند» بلكه از نظام ايالتي تبعيت مي‌كنند (ص.14).
- 4. كوشينگ، تبعيت چنين انجمن‌هايي از آئين پارلماني نهاد قانون‌گذاري ايالت خاص به اين روش را «نادرست» مي‌دانست.
- 5. «مجمع گهگاهي» يا سازمان معمولي با قانون عام پارلماني و قواعدي كه تشكيلات به طور ويژه براي خودش تصويب مي‌كند كاملاً متناسب است.

طبق آخرين قضيه،‌ كوشينگ كتابش را به چيزي كه آن را «قانون عام پارلمان» مي‌دانست منحصر كرد، و توضيح داد كه در مورد تمام موضوع‌هاي رويه‌اي ضروري ديگر، هر سازمان يا هر مجمع بايد قواعد (قواعد نظام) خودش را تصويب كند- همانطور كه كنگره و قانون‌گذاري‌ها تصويب مي‌كنند.

هرچند راهنماي كوشينگ به صورت مختصر نوشته شده بود، مورد استقبال قرار گرفت و به يك استاندارد پذيرفته‌ي كلاسيك بدل شد، ناكافي بودن خود براي نيازهاي مجامعي را كه مورد نظرش بودند نشان مي‌داد. تدوين يك سيستم از قواعد نظام مكمل مناسب توسط هر سازمان براي استفاده‌‌ي خودش - آنگونه كه گوشينگ تصور مي‌كرد - اثبات وظيفه‌اي وراي ظرفيت سازمان متوسط بود. در سال‌هاي بعد از جنگ داخلي، سردرگمي در آئين پارلماني در ميان تعداد فزاينده‌ي انجمن‌ها و نشست‌هاي غيرمتخصص موضوع توجه هنري مارتين رابرت مي‌شد.

- پيشگفتار بر عرف پارلماني (1)
- منشاء اوليه پارلمان انگليس(2)
- توسعه‌ي رويه‌ در پارلمان(3)
- انتقال رويه‌ي پارلماني به آمريكا(4)
- راهنماي جفرسون(5)
- راهنماي كوشين(6)
- تكوين قواعد نظام رابرت(7)
- بازنگري‌هاي بعدي(8)
- تأثير رابرت(9)

[1] Luther S.Cushing،

[2] Manual of Parliamentary Practice: Rules of Proceeding and Debate in Delibrative Assembelies


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 440 / 399654

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License