به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!

پيش‌نويس سند «برنامه ملي كارشايسته»

11 بهمن 1389
دو شنبه 31 ژانويه 2011 بوسيله ى مؤسسه كار و تأمين اجتماعي

در پي طرح مفهوم «كار شايسته» در گزارش سال 1999 خوان سوماويا مديركل سازمان بين‌المللي كار، تدوين برنامه‌هاي كشوري كار شايسته در دستور كار آن سازمان قرار گرفت.

جزوه‌ي راهنماي «تدوين و اجراي برنامه‌هاي كشوري كار شايسته»كه ويرايش دوم آن در سال 2008 از سوي سازمان بين‌المللي كار منتشر شده، برنامه‌‌هاي كشوري كار شايسته را سند‌هاي مديريتي سازمان بين‌المللي كار تعريف مي‌كند كه:

  • نتايج مورد نظر دبيرخانه سازمان بين‌المللي كار طي يك زمان مشخص در يك كشور مشخص را مشخص مي‌سازند؛
  • با تعهد سازمان بين‌المللي كار نسبت به سه‌جانبه‌گرايي و گفتگو‌ي اجتماعي، هماهنگ هستند، و عناصر تشكيل‌دهنده‌ي سازمان (دولت‌ها، تشكل‌هاي كارگري و كارفرمايي) را به مشاوره براي تعيين اولويت‌هاي برنامه‌ي كشوري تشويق مي‌كنند؛
  • با مشاركت عناصر تشكيل دهنده به اجرا در مي‌‌آيند؛
  • وسيله‌اي براي دبيرخانه‌ي سازمان بين‌المللي كار فراهم مي‌آورند تا همكاري‌اش را با آژانس‌هاي ملل متحد و شركاي خود از طريق «چارچوب‌هاي كمك توسعه‌‌اي ملل متحد»، كه عناصر تشكيل‌دهنده‌ي سازمان‌ هم درگير آن هستند، مديريت كند.

به بيان ديگر، «برنامه‌هاي كشوري كار شايسته يك سند اساسي براي همكاري سازمان بين‌المللي كار هستند. اين اسناد چارچوب‌هاي توسعه‌‌اي چهار تا شش ساله‌‌اند كه هدفشان اولويت‌ بندي كمك سازمان بين‌‌المللي كار به يك كشور است. سازمان بين‌المللي كار با عناصر تشكيل‌دهنده از نزديك همكاري مي‌كند تا اين برنامه‌ها تدوين شوند» از كتابچه‌ راهنماي «بيشترين سازي فرصت‌ تشكل‌هاي كارفرمايي در چارچوب برنامه‌ي كشوري كار شايسته».

با توجه به چنين دركي از برنامه‌ي كشوري كار شايسته بايد توجه داشت كه چنين سندي معمولاً با همكاري بسيار نزديك متخصصان سازمان بين‌المللي كار تدوين مي‌شود و در پايان، به عنوان يك قراردداد دو طرفه به امضاء وزير كار هر كشور و مديركل سازمان بين‌المللي كار مي‌رسد و اجرايي مي‌شود. آيا سندي كه با عنوان «برنامه‌ي ملي كار شايسته» از سوي مؤسسه كار و تأميين اجتماعي تدوين شده تا پس از تصويب به اجرا برسد همان «برنامه‌ي كشوري كار شايسته»ي مورد نظر سازمان بين‌المللي كار است؟

از آنجا كه شانزدهمين همايش ملي كار (ده همايش پيش از پيروزي انقلاب اسلامي و پنج همايش نيز پس از پيروزي انقلاب اسلامي در ايران برگزار شده است) روز دوشنبه 25 بهمن ماه 1389 در تهران برگزار خواهد شد و يكي از هدف‌هاي اين همايش نيز زمينه سازي براي تصويب سند «برنامه‌ي ملي كار شايسته» است، از تمام تشكل‌هاي كارفرمايي انتظار مي‌رود اين سند را، كه متن كامل آن در ادامه تقديم شده، و نيز ساير اسناد مربوطه را با دقت مورد توجه قرار دهند تا با درك روشن در فرايند تصويب اين سند مهم مشاركت كنند.

مقدمه
- با الهام از اصل چهل و سوم قانون اساي جمهوري اسلامي ايران، به منظور تامين استقلال اقتصادي جامعه، ريشه‌كن كردن فقر و محروميت و برآورده كردن نيازهاي افراد با حفظ كرامت انساني آن‌ها، اقتصاد ايران براساس ضوابط زير استوار مي‌شود:
- 1. تامين نيازهاي اساسي: مسكن، خوراك، پوشاك، بهداشت، درمان، آموزش و پرورش و امكانات لازم براي تشكيل خانواده براي همه
- 2.تامين شرايط و امكانات كار براي همه به منظور رسيدن به اشتغال كامل و قرار دادن وسايل كار در اختيار همه كساني كه قادر به انجام كارند ولي وسايل كار ندارند.
- 3.تنظيم برنامه اقتصاد كشور به صورتي كه شكل و محتوا و ساعات كار چنان باشد كه هر فرد علاوه بر تلاش شغلي، فرصت و توان كافي براي خودسازي معنوي، مشاركت فعال اجتماعي سياسي و افزايش مهارت و ابتكار داشته باشد.
- 4.رعايت آزادي انتخاب شغل، و عدم اجبار افراد به كار معين و جلوگيري از بهره‌كشي از كار ديگران، براساس اصل بيست و هشتم قانون اساسي دولت موظف است با رعايت نياز جامعه به مشاغل گوناگون براي همه افراد امكان اشتغال به كار و شرايط مساوي را براي احراز مشاغل ايجاد نمايد.

سند چشم‌انداز 20 ساله، جمهوري اسلامي ايران را كشوري توسعه‌يافته با جايگاه نخست اقتصادي، علمي و فناوري در سطح منطقه، با هويت اسلامي و انقلابي، الهام‌بخش در جهان اسلام با تعامل سازنده و مؤثر در روابط بين‌المللي و برخوردار از سلامت، رفاه، امنيت غذايي، تامين اجتماعي، فرصت‌هاي برابر و توزيع مناسب درآمد ترسيم مي‌نمايد.

ماده 101 قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلام ايران دولت را موظف مي‌داند كه برنامه ملي كار شايسته را تقديم مجلس شوراي اسلامي نمايد:

ماده101- دولت موظف است برنامه ملي توسعه كار شايسته را به عنوان گفتمان جديد عرصه كار و توسعه براساس راهبرد سه‌جانبه‌گرايي كه متضمن عزت نفس، برابري فرصت‌ها، آزادي و امنيت نيروي كار، همراه با صيانت لازم باشد و مشتمل بر محورهاي ذيل تهيه و تا پايان سال اول برنامه چهارم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي ج.ا.ا. تقديم مجلس شوراي اسلامي بنمايد.

الف- حقوق بنيايدين كار: (آزادي انجمن‌ها و حمايت از حق تشكل‌هاي مدني روابط كار، حق سازماندهي و مذاكره دسته جمعي، تساوي مزدها براي زن و مرد در مقابل كار هم ارزش، منع تبعيض در اشتغال و حرفه،‌ رعايت حداقل سن كار، ممنوعيت كار كودك، رعايت حد اقل دستمزد متناسب با حداقل معيشست).

ب- گفتگوي اجتماعي: دولت و شركاي اجتماعي (نهادهاي مدني روابط كار)، ارتقاي سرمايه انساني و اجتماعي، ارتقاي روابط صنعتي و روابط كار، نقش شركاي اجتماعي، مذاكرات و چانه‌زني جمعي، انعقاد پيمان‌هاي دسته‌جمعي، تشكيل شوراي سه جانبه مشاوره‌ ملي، گسترش مكانيزم‌هاي سه‌جانبه در روابط كار، اصلاحات ساختاري، ترويج گفت‌و گوي اجتماعي و تقويت تشكل‌هاي مدني روابط كار

ج- گسترش حمايت‌هاي اجتماعي: (تامين اجتماعي، بيمه بيكاري، ايجاد توسعه و تقويت‌ساز و كارهاي جبراني، حمايت‌هاي اجتماعي از شاغلين بازار كار غيررسمي، توانبخشي معلولين و برابري فرصت‌ها براي زنان و مردان و توانمندسازي زنان از طريق دست‌يابي به فرصت‌هاي شغلي مناسب)

د- حق پيگيري حقوق صنفي و مدني كارگري

ه- اصلاح و بازنگري قوانين و مقررات تامين اجتماعي و روابط كار (تغيير در قوانين تامين اجتماعي و روابط كار براساس ساز و كار سه‌جانبه دولت، كارگر و كارفرما به منظور تعامل و انعطاف‌ بيشتر در بازار كار)

و- اشتغال مولد (ظرفيت‌سازي براي اشتغال در واحدهاي كوچك و متوسط، آموزش‌هاي هدف‌دار و معطوف به اشتغال، برنامه‌ريزي آموزشي با جهت‌گيري اشتغال، آموزش هاي كارآفريني، جمع‌آوري و تجزيه و تحليل اطلاعات بازار كار، ارتباط و همبستگي كامل آموزش و اشتغال، رفع موانع بيكاري ساختاري، توسعه آموزش‌هاي مهارتي فني و حرفه‌اي معطوف به نياز بازار كار)

ز- اصلاح قوانين و مقررات در جهت انطباق قوانين و مقررات ملي با استانداردها و مقاوله‌نامه‌هاي بين‌المللي، كنسولي، تحولات جهاني كار و امحاي تبعيض در همه عرصه‌هاي اجتماعي به ويژه در عرصه روابط كار و اشتغال

ح- اتخاذ تدابير لازم براي اعزام نيروي كار به خارج از كشور

ضرورت‌ها و الزامات
- تحولات و دگرگوني‌هاي دنياي جديد كار در عصر اطلاعات و ارتباطات و ضرورت تعامل سازنده و مؤثر در روابط بين‌المللي، انعطاف‌پذيري بازارهاي كار، صيانت از نيروي انساني و سرمايه‌هاي ملي در برابر چالش‌ها، آسيب‌ها و تهديدات ناشي از بيكاري و پي‌آمدهاي ناگوار آن، تاكيد بر حفظ كرامت انساني و تلاش در جهت تحقق عدالت اجتماعي، ارتقاء فرهنگ كار و توليد و لزوم توجه به هماهنگي جنبه‌هاي فرهنگي و اجتماعي پيشرفت به منظور افزايش بهره‌وري و كارآيي برنامه ملي كار شايسته تهيه و ارايه مي‌شود.

بديهي است اجراي اين برنامه ملي فراتر از فعاليت‌هاي اجرايي يك يا چند دستگاه اجرايي بوده و نيازمند مشاركت همه بخش‌هاي حاكميتي و اجرايي كشور، بخش‌هاي غيردولتي، تشكل‌هاي كارگري و كارفرمايي و هم‌چنين آحاد نيروي كار كشور مي‌باشد.

كارشايسته بر ابعاد مختلف كيفي و كمي كار در جامعه تاكيد مي‌نمايد. اين ابعاد عبارتنداز:

  • دسترسي به فرصت‌هاي برابر براي آحاد جامعه
  • آزادي در انتخاب شغل
  • ترويج كار مولد و سازنده
  • رعايت حرمت و كرامت انساني
  • تضمين امنيت نيروي كار و محيط كار

عرصه‌هاي اساسي كار
- كار سرچشمه فيض و سعادت انسان، عامل ظهور و به فعليت رسيدن استعدادهاي گران‌سنگ بني آدم، واژه‌اي مقدس و پرافتخار است.
- رشد و تكامل بشر در ابعاد مختلف زندگي، پيشرفت ملت‌ها و شكوفايي تمدن‌ها، مرهون تلاش در عرصه‌هاي مختلف كار و عمل سرمايه‌هاي انساني است.
- 1.عرصه مباني كار

  • فلسفه كار و نقش آن در تكامل انسان
  • ارزش كار
  • انگيزه كار
  • كيفيت كار
  • محصول كار
  • آفات كار
  • انتخاب شغل
    - 2.عرصه بينش‌ها و ارزش‌ها
  • عبادت و بندگي
  • كرامت انساني
  • رشد و خودسازي
  • كسب و كار خلال
  • قناعت و مناعت
  • وجدان كار
  • اخلاق حرفه‌اي
    - 3.عرصه حقوق و مسؤليت‌ها
  • عدالت اجتماعي
  • همبستگي و هم‌نوايي
  • حقوق كار
  • حقوق كارفرما
  • نفع عمومي (منافع ملي)
  • نظام جبران خدمات
  • حقوق خانواده
  • تعادل كار و زندگي
    - 4.عرصه مديريت و بهره‌وري
  • مديريت كار
  • مشورت و مشاركت
  • محيط كار
  • تقسيم كار
  • ارزش‌يابي كار
  • نظم و انضباط
  • رضايت شغلي
  • فراغت از كار
  • تخصيص بهينه منابع
  • مصرف بهينه (جلوگيري از اتلاف منابع)
    - 5.عرصه مهارت و ابتكار
  • آموزش‌هاي شغلي
  • مهارت‌ و فن‌آوري
  • كار و ابتكار
  • تعميم كار
  • خوداتكايي
  • شكوفايي استعدادها
  • روش‌شناسي
    - 6.عرصه توسعه و سازندگي
  • جهاد ملي
  • استقلال ملي
  • فرهنگ توليد
  • پاسداري از آرمان‌ها
  • رشد اقتصادي
  • ثروت ملي
  • عمران و آباداني
  • موانع توسعه و پيشرفت
    - 7.عرصه سلامت و تندرستي
  • رشد عقلاني
  • بهداشت رواني
  • نيرو و نشاط
  • ورزش و تربيت بدني
  • اجتناب از رخوت و سستي
  • ايمني كار
  • جوشش و كوشش  

اهداف و راهبردهاي كلان

- 1.اعتلاي فرهنگي سرمايه‌هاي انساني و اجتماعي
- 2.صيانت از نيروي كار و توليد ملي
- 3.ارتقا بهره‌وري و كارآمدي نيروي كار
- 4.بهبود فضاي كسب و كار كشور
- 5.تنظيم بازار كار كشور و كاهش نرخ بيكاري
- 6.توسعه مشاغل دانش بنيان، مشاغل خانگي و كار از راه دور
- 7.گسترش خوشه‌هاي كسب و كار
- 8. تنظيم روابط كار با رعايت كرامت و عزت انساني
- 9.رعايت موازين بين‌المللي كار
- 10.تعميم حمايت‌هاي اجتماعي نيروي كار
- 11.توانمندسازي نهادهاي بازار كار
- 12. بهبود سطح زندگي و معيشت نيروي كار
- 13.ارتقاء سطح فرهنگ كار
- 14. توسعه و ترويج روحيه كارآفريني
- 15.ارتقاء سهم ايران از بازار كار جهاني
- 16. اصلاح سيستم آموزش مهارت و نظام صلاحيت حرفه‌اي

تعاريف و مفاهيم

كار
- هرگونه فعاليت بدني يا فكري مشروع و قانوني كه منجر به ايجاد ارزش در توليد كالاها يا ارايه خدمات مي‌شود.
- فعاليت‌هاي ارادي هدفمند اقتصادي و اجتماعي كه به منظور رفع نيازهاي آدمي صورت مي‌گيرد.

كار شايسته
- كار شايسته كاري است كه نيازهاي انسان را نه تنها از نظر درآمد و معيشت بلكه از لحاظ امنيت فرد و خانواده، بدون تبعيض يا نگراني تامين نموده و با رعايت كرامت انساني رفتار منصفانه‌اي را در محيط كار اعمال مي‌نمايد.
- ايجاد فرصت‌هاي برابر براي آحاد جامعه به منظور دست‌يابي به كار مناسب در شرايط آزاد، ايمن با رعايت كرامت انساني

سه‌جانبه‌گرايي
- سه‌جانبه‌گرايي ابزاري است براي مشاركت كارگران، كارفرمايان و دولت در عرصه مسايل اقتصادي اجتماعي از طريق مذاكره و مشاوره كه موجب درك بهتر از منافع مشترك شده و تعادل را بين منافع سه گروه ايجاد مي‌نمايد.

حقوق بنيادين كار
- حقوق انساني مرتبط با كار شامل منع كار اجباري، منع تبعيض، آزادي انجمن‌ها، حمايت از حق تشكل‌ و مذاكره جمعي، ممنوعيت كار كودك و رعايت حداقل سن كار

حمايت‌هاي اجتماعي
- مجموعه برنامه‌ها، مقررات و اقداماتي كه از سوي دولت يا بخش غيردولتي و نهادهاي مختلف براي حمايت از آحاد جامعه در مقابل خطرات و پيشامدهاي اجتماعي نظير بيكاري، بيماري، فوت، از كارافتادگي، ناتواني، بازنشستگي، حوادث و آسيب‌هاي اجتماعي تنظيم و اجرا مي‌شود.

گفت‌وگوي اجتماعي
- فرآيند مذاكره، مشاوره، تبادل اطلاعات بين نمايندگان دولت، كارفرمايان و كارگران درباره موضوعات مورد علاقه در رابطه با شرايط اقتصادي و اجتماعي كه مي‌تواند منجر به عقد موافقت‌نامه يا پيمان شد. (فرآيند تبادل‌نر و مذاكره براي دست‌يابي به توافق براساس منافع مشترك)

برنامه‌هاي توسعه اشتغال

  • اصلاح قوانين و مقررات به منظور انعطاف‌پذيري بازار كار
  • استفاده از ظرفيت‌هاي بلااستفاده و مغفول اشتغال *توسعه مشاغل دانش بنيان، مشاغل خانگي و كار از راه دور
  • بازنگري نظام آموزشي متناسب با نيازهاي بازار كار
  • استفاده مؤثر و كارآمد از تسهيلات اشتغال‌زا
  • ظرفيت‌سازي و حمايت از واحدهاي كوچك و متوسط
  • تشكيل بورس ايده و نمايشگاه‌هاي شغلي براي جوانان
  • توسعه مراكز رشد و‌ آموزش كارآفريني و انكوباتورها
  • توسعه نظام هاي مشاوره و راهنمايي شغلي
  • ساماندهي نظام جامع اطلاع‌رساني بازار كار تدوين فرهنگ ملي مشاغل و اطلس مشاغل
  • اصلاح ساختار و بروزرساني مراكز خدمات اشتغال و كاريابي‌ها
  • جلب سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي‌ اشتغال‌زا
  • ساماندهي اشتغال اتباع بيگانه
  • اصلاح نظام‌ انگيزشي نيروي كار جهت ارتقاء بهره‌وري
  • اصلاح نظام آموزش‌هاي مهارتي و استقرار نظام صلاحيت حرفه‌اي
  • بررسي موانع و راه‌كارهاي اشتغال زنان
  • تدوين و اجراي سند اشتغال استان‌ها و سند ملي اشتغال
  • ساماندهي اعزام نيروي كار به خارج   برنامه‌هاي گسترش حمايت‌هاي اجتماعي
  • گسترش پوشش بيمه‌هاي تامين اجتماعي
  • تقويت و اصلاح ساختار و مقررات بيمه بيكاري
  • تامين مسكن كارگران
  • اجراي صحيح هدفمندسازي يارانه‌ها براي حمايت از نيروي كار
  • واگذاري سهام عدالت به كارگران
  • واگذاري سهام واحدهاي توليدي به كاركنان
  • حمايت از زنان سرپرست خانوار
  • توانمندسازي شغلي جانبازان و معلولين
  • توسعه ورزش و تفريحات سالم براي كارگران
  • پيشگيري از بيماري‌هاي محيط كار
  • ريشه‌يابي و كاهش حوادث ناشي از كار
  • حمايت از نيروهاي تعديل‌شده در اجراي اصل 44 قانون اساسي
  • بررسي اثرات خصوصي‌سازي بر اشتغال
  • بسترسازي براي كاهش اثرات منفي جهاني شدن بر اشتغال
  • اصلاح قوانين و مقررات امور حفاظتي، ايمني و سلامت نيروي كار

برنامه‌هاي ترويج گفتگوهاي اجتماعي

  • ساماندهي كمي و كيفي تشكل‌هاي كارگري و كارفرمايي
  • ترغيب تشكل‌ها به مذاكرات و پيمان‌هاي جمعي
  • تشكيل شوراي كار مشاوره سه‌جانبه ملي
  • تشكيل همايش‌هاي ملي كار
  • اصلاح نظام مديريت كار با مشاركت شركاي اجتماعي
  • توانمندسازي منابع انساني
  • مشاركت شركاي اجتماعي در نهادهاي مرتبط
  • ايجاد تعادل كار و زندگي
  • توسعه دانش اجتماعي كار
  • آموزش تشكل‌هاي كارگري و كارفرمايي
  • تقويت سه‌جانبه‌گرايي

برنامه‌هاي تضمين حقوق بنيادين كار

  • امحاء كار كودك و ساماندهي كودكان كار
  • توسعه برنامه‌هاي آموزشي و مهارتي نيروي كار
  • بررسي و ساماندهي اشتغال غيررسمي
  • آموزش تشكل‌ها در زمينه مذاكرات و پيمان‌هاي جمعي
  • تهيه و تدوين شاخص‌هاي كار شايسته و توسعه انساني
  • ارتقاء سطح همكاري‌هاي فني با سازمان‌ بين‌المللي كار
  • تهيه گزارشات كشوري در زمينه حقوق بنيادين كار
  • تهيه و اجراي منشور اخلاق حرفه‌اي در كارگاه‌ها
  • طراحي و تدوين مدل بومي تشكل‌هاي كارگري و كارفرمايي
  • تدوين اجراي آموزش مناسب در نظام آموزشي
  • آموزش مصرف كالاهاي داخلي به منظور حمايت از نيروي كار ملي
  • طراحي و اجراي نظام انگيزشي به منظور گسترش روحيه خلاقيت و نوآوري نيروي كار

پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 1042 / 395469

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت سازمان‌هاي ملي   پيگيرى فعاليت سايت سازمان‌هاي دولتي داخلي   پيگيرى فعاليت سايت وزرات تعاون، كار و رفاه اجتماعي   پيگيرى فعاليت سايت اسناد وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي   پيگيرى فعاليت سايت كار شايسته   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License