به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!
ترجمه‌ي قسمت سي و دوم كتاب «نظام‌نامه انجمن»‌. مترجم:‌ داود حسين

عرف پارلماني:‌ تقاضاي معافيت از يك وظيفه

اول بهمن 1389
جمعه 21 ژانويه 2011 بوسيله ى ژنرال هنري مارتين رابرت

در بخش هشتم كتاب «رابرت رولز آو اوردر» [1] كه با نام موقت «نظام‌نامه‌ي انجمن»‌ به فارسي ترجمه شده و به زودي نسخه‌ي كاغذي آن نيز در اختيار علاقمندان قرار خواهد گرفت،‌ يازده نوع «پيشنهاد ضمني» مورد بررسي قرار گرفته است. اين پيشنهادها به صورت غيرمستقيم و ضمني با پيشنهاد اصلي در دست بررسي يك مجمع تصميم گيري ارتباط مي‌يابند. دهمين پيشنهاد اين بخش «تقاضاي معافيت از وظيفه‌» است كه ترجمه‌ي آن در ادامه تقديم شده است.

خاطر نشان مي‌شود در عرف پارلماني يا قانون پارلمان، تمام پيشنهادهاي قابل طرح در هر مجمع تصميم گيري به صورت انتزاعي دسته بندي شده‌ و روابط منطقي آن‌ها با يكديگر استخراج شده است. بر اساس همين منطق دروني است كه اولويت پيشنهادها نسبت به يكديگر شناسايي شده است. در نتيجه، در هر لحظه از روند تصميم‌‌ گيري، بعضي از پيشنهاد‌ها در دستور و بعضي ديگر خارج از دستور هستند و طرح آن‌ها خلاف قانون پارلمان خواهد بود.

افزوده بر اين،‌ هر پيشنهاد، به تنهايي نيز هشت خصوصيت دارد كه در هر موقعيت پارلماني بايد مورد توجه حاضران در مجمع قرار بگيرد تا بازي دموكراسي در چارجوب قواعد خود جلو برود. به دليل پيچيدگي همين قواعد است كه دست كم 8 اختراع آموزشي براي آموزش اين قواعد در اداره‌ي پتنت ايالات متحد آمريكا به ثبت رسيده است و مؤسسات و انجمن‌هاي متعددي براي آموزش عرف پارلماني فعال هستند.

اين قواعد در طول عمر پارلمان انگليس ساخته و پرداخته شد اما براي نخستين بار در ايالات متحد آمريكا بود كه توسط هنري مارتين رابرت، و بعدها از سوي ديگران، گردآوري و به صورت مكتوب منتشر شد و انجمن‌ها معمولاً يكي از اين كتاب‌ها را به عنوان مرجع پارلماني خود به تصويب مي‌رسانند تا مجامع خود را براساس قواعد آن اداره كنند.

به نظر مي‌رسد اگر روزي قرار باشد كه مديريت مجامع تصميم‌‌ گيري در تشكل‌هاي عضويتي از حالت ريش سفيدي و هيأتي خارج شود، قواعد عرف پارلماني يكي از مبرم‌ترين ابزارهاي حقوقي خواهد بود كه بايد مورد توجه دموكراسي‌خواهان ايران قرار بگيرد.

علاقمندان براي خوانندن ساير بخش‌هاي كتاب نظام‌نامه‌ي انجمن كه به فارسي ترجمه و در دنياي مجازي منتشر شده مي‌توانند به بخش عرف پارلماني سايت «مؤسسه اخلاق پزشكي ايرانيان» و نيز بخش عرف پارلماني همين شبكه مراجعه كرده و نيز كليد ‌واژه‌ي عرف پارلماني را كليك كنند.

§ 32- تقاضاي معافيت از وظيفه

گاهي اوقات ممكن است آئين‌نامه‌هاي انجمن وظايف خاصي را وراي پرداخت صرف پول بر عهده‌ي اعضاء بگذارد. ممكن است اعضاء ملزم شوند در بعضي نشست‌ها حضور يابند، سخنراني يا نوشته‌اي را آماده كنند، در كميته‌ها خدمت كنند، يا حتي اگر انتخاب شدند سمتي را بپذيرند. در اين موارد،‌ يك عضو،‌ به درستي، نمي‌تواند چنين وظيفه‌ يا درخواستي را رد كند تا از زحمت آن راحت شود،‌ اما مي‌تواند اين موضوع را از مجمع درخواست كند. چنين درخواستي،‌ به شرطي كه آئين‌نامه‌ها رويه‌ي ديگري مقرر نكرده باشند، مي‌تواند با توافق عمومي مورد موافقت قرار بگيرد، يا پيشنهادي با اين مضمون، كه قابل‌مذاكره و قابل‌اصلاح است،‌ مي‌تواند مطرح شود.

خصوصيات توصيفي استاندارد

يك تقاضاي معافيت از وظيفه:
- 1. از هر پيشنهادي كه به موضوع آن مربوط باشد جلو مي‌افتد و نيز مي‌تواند هر زمان كه هيچ پيشنهادي در دست بررسي نباشد مطرح شود. يك پيشنهاد در مورد يك تقاضا كه در دست بررسي است از تمام پيشنهادهاي فرعي به جز پيشنهاد تعويق دائم، از تمام پيشنهادهاي فوريتي،‌ و ساير پيشنهادي ضمني عقب مي‌افتد.
- 2. مي‌تواند در خصوص هر پيشنهاد يا وضعيت پارلماني كه از آن ناشي مي‌شود به كار رود. تمام پيشنهادهاي فرعي به جز تعويق دائم در مورد آن به كار مي‌روند.
- 3. وقتي كس ديگري نوبت دارد در صورتي كه مستلزم توجه فوري باشد طبق نظام‌نامه (در دستور) است.
- 4. به جز وقتي كه به صورت رسمي از سوي متقاضي تقاضا ارايه شده باشد نياز به حمايت ندارد. يك پيشنهاد مبني بر موافقت با تقاضا از سوي عضو ديگر نياز به حمايت ندارد، چرا كه متقاضي تقاضا و دهنده‌ي پيشنهاد - دو عضو - تمايل دارند كه درخواست مورد بررسي قرار بگيرد.
- 5. قابل مذاكره است.
- 6. قابل اصلاح است.
- 7. نياز به اكثريت آراء دارد، اما بيشتر با توافق عمومي تعيين تكليف مي‌شود.
- 8. وقتي عضو متقاضي معافيت از وظيفه از اقدام صورت گرفته در مورد تقاضايش مطلع شده باشد، فقط يك رأي منفي مي‌تواند مورد تجديد نظر قرار بگيرد.

قواعد بيشتر و توضيح

اگر يك وظيفه اجباري نباشد‌،‌ يك عضو مي‌تواند هنگامي كه براي آن نامزدش مي‌كنند يا، اگر در آن هنگام غائب باشد، وقتي اول بار از انتخاب يا انتصاب خود با خبر شد، نپذيرد. خارج از جريان برگزاري نشست، چنين اعلان امتناعي مي‌تواند خطاب به دبير يا قدرت انتصاب كننده صادر شود. چون در اين مورد وظيفه اجباري نيست، هيچ پيشنهادي هم براي معافيت عضو لازم نيست.

عضوي كه هنگام اطلاع احتمالي از نامزد كردنش براي يك وظيفه ساكت باقي بماند به عنوان پذيرش قلمداد مي‌شود،‌ و به اين ترتيب خودش را تحت همان الزام‌هايي قرار مي‌دهد كه انگار با صراحت پذيرفته است.

اگر عضوي كه سمتي، عضويت در كميته‌اي، يا وظايف ديگري را پذيرفته دريابد كه قادر به انجام آن نيست، بايد استعفاي خودش را - معمولاً به صورت مكتوب - تقديم دبير يا قدرت انتصابي كند. با انجام اين كار،‌ او در واقع تقاضاي معافيت از يك وظيفه كرده است. رئيس، در جريان قرائت يا اعلام استعفا، ‌مي‌تواند پيشنهاد «استعفا پذيرفته‌ شود» را فرض بگيرد.

وظايف يك سمت نبايد تا پذيرش و اجراي استعفا، يا دست كم طي يك مدت معقول براي پذيرش آن، رها شود. تقاضا‌ي معافيت از وظيفه‌اي اساسي براي كاركرد انجمن يا مجمع، و همينطور احراز سمت خالي‌ِ ايجاد شده به خاطر پذيرش استعفا، تقاضاي ويژه‌اي است كه سازمان مجمع را تحت تأثير قرار مي‌دهد. در چنين مورد، مجمعت مي‌تواند بي‌درنگ نسبت به احراز سمت خالي اقدام كند، مگر آنكه به صدور اطلاعيه نياز باشد يا آئين‌نامه‌‌ها نحو‌ه‌ي ديگري مقرر كرده‌ باشند. در مورد استعفا از سمت، مجمع نمي‌تواند نسبت به احراز سمت خالي اقدام كند، مگر آنكه آئين‌نامه رويه‌ي ديگري را مقرر كرده باشند. اما اگر عضو انتخاب شود ونپذيريد، براي تكميل انتخاب در همان نشست يا نشست بعدي، صدور اطلاعيه لازم نيست (بنگريد به ص.430 كتاب اصلي).

استعفا از عضويت

عضوي كه حق عضويت خود را خوب پرداخت مي‌كند نمي‌توان مجبور به تمديد عضويت كرد به نحوي كه منجر به الزام‌هاي اضافي شود. استعفاي وي بايد بي‌درنگ پذيرفته شود،‌ وگر نه، بعد از ارسال استعفا، به شرطي كه از امتيازهاي عضويت استفاده نكند،‌ هيچ الزامي نخواهد داشت. اين امر در مورد اعضائي كه حق عضويت خود را تا هنگام استعفا پرداخت نكرده باشند،‌ تفاوت مي‌كند. تا وقتي بدهي خود را تسويه نكرده باشند،‌ انجمن هيچ الزامي براي پذيرش استعفا ندارد،‌ و ممكن است مبلغ پرداختي افزايش هم بيابد. اگر بدهي در يك فرصت معقول پرداخت نشود، انجمن به جاي پذيرش استعفا مي‌تواند آنان را اخراج كند. استعفايي كه براي فرار از بدهي داده شده باشد پذيرفته نيست. مطالبات را مي‌توان مطالبه كرد، و دعوا، انگار كه استعفايي داده نشده، اقامه مي‌شود.

[1] Robert’s Rules of Order. Newly Revised


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 443 / 403715

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License