به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!
مترجم: داود حسين

قواعد عرف پارلماني: تشكيك آراء

17 دي 1389
جمعه 7 ژانويه 2011 بوسيله ى ژنرال هنري مارتين رابرت

«تشكيك آراء» يكي از پيشنهادي عرف پارلماني است كه خوشبختانه در ادبيات پارلماني ايران نيز شناخته شده است. با اين همه، نحوه‌ي كاربرد اين پيشنهاد نيز چندان استاندارد و منطقي نيست. اين پيشنهاد به عنوان يكي از «پيشنهادهاي ضمني»، در قسمت 29 كتاب «قواعد نظام رابرت» [1]، كه با عنوان موقت «نظام‌نامه‌ي انجمن» به فارسي ترجمه شده و به زودي منتشر خواهد شد،‌ مورد بررسي قرار گرفته است.

خاطر نشان مي‌شود ژنرال هنري مارتين رابرت در سال 1876 براي نخستين بار قواعد پارلماني را كه در انگلستان به صورت عرفي و غيرمكتوب شناخته شده بود، گردآوري و به صورت كتابي در ايالات متحد آمريكا منتشر كرد. در سال 2000 چاپ دهم اين كتاب به عنوان يك مرجع پارلماني منتشر شد. انجمن‌ها و سازمان‌هاي عضويتي، معمولاً در اساسنامه‌هاي خود اين كتاب يا كتاب‌هاي مشابه را به عنوان مرجع پارلماني خود به تصويب مي‌رسانند و مجامع خود را بر اساس اين قواعد اداره مي‌كنند.

بديهي است عرف‌ پارلماني‌ هم مانند ساير جنبه‌هاي مدرنيته به صورت كج و معوج و از ريخت افتاده به ايران منتقل شده و احتمالاً يكي از دلايل اصلي ناتواني ايرانيان در ساختن سازمان‌هاي سياسي،‌ صنفي و «ان.جي.او‌»‌ايي دموكراتيك استخواندار كم توجه به جنبه‌هاي فني،‌ مديريتي و، به ويژه، حقوقي همين قواعد باشد. به همين خاطر، شبكه اطلاع رساني كارفرمايان ايران [شاكا] از هيچ كوششي براي معرفي عرف پارلماني دريغ نمي‌ورزد.

علامندان به مطالعه‌ي ساير قسمت‌هاي ترجمه‌ي شده‌ي اين كتاب مرجع مي‌توانند به بخش عرف پارلماني سايت «مؤسسه اخلاق پزشكي ايرانيان» و يا همين سايت مراجعه كنند، و نيز، كليد واژه‌ي عرف پارلماني را كليك كنند و اگر پرسشي داشتند يا مايل به برگزاري كارگاه آموزشي عرف پارلماني بودند به اينجا ايميل بزنند.

§ 29 - تشكيك آراء

هرگاه عضوي نسبت به نتيجه‌ي آراء شفاهي(از طريق صدا) يا رأي‌دهي با بلند كردن دست ترديد داشته باشد - چه نتيجه‌ي آراء نزديك به هم به نظر برسد و چه نسبت به ارقام ارايه شده از تعداد اعضاء رأي دهنده مردد باشد - مي‌تواند تشكيك آراء [2] كند، كه به موجب آن رأي‌گيري دوباره با قيام و قعود الزامي خواهد شد.

تجديد رأي‌گيري شفاهي با بلند كردن دست تشكيك آراء محسوب نمي‌شود، زيرا در مجامع بزرگ ممكن است اين روش از رأي‌گيري قيام و قعود دقيق‌تر نباشد، و زيرا - حتي در يك نشست كوچك - قيام و قعود مي‌تواند بر رأي دادن حداكثر اعضاء تأثير بيشتري بگذارد.

اگر، در يك رأي‌گيري شفاهي بدون نتيجه‌ي قطعي در يك نشست بسيار كوچك كه تمام حاضران مي‌توانند به روشني يكديگر را ببينند، يك عضو، به جاي تشكيك، درخواست بلند كردن دست بكند، اين امر ماهيت يك درخواست را دارد، و رئيس مي‌تواند رأي‌گيري را با اين روش تجديد كند، مگر آنكه يك تشكيك نيز مطرح شود. با اين وجود، پيش و پس از آنكه به اين ترتيب اخذ رأي شود، هر عضوي همچنان حق خواهد داشت تا اگر فكر كرد كه نتيجه‌ي قطعي‌‌تري خواهد گرفت، درخواست تشكيك كند.

خصوصيات توصيفي استاندارد

يك تشكيك آراء:
- 1. از هر پيشنهادي كه در دست رأي‌گيري باشد يا همين حالا به رأي‌گذاشته شده باشد جلو مي‌افتد؛ در فاصله‌ي زماني بعد از اين رأي‌گيري، اما نه بعد از آنكه رئيس موضوع بعدي را براي رأي‌گيري قرائت كرده باشد، مي‌توان درخواست آن را مطرح كرد. از هيچ پيشنهادي عقب نمي‌افتند.
- 2. مي‌تواند در مورد هر پيشنهادي كه مجمع قرار است در مورد آن رأي شفاهي يا دستي بدهد به كار رود. هيچ پيشنهاد فرعي‌يي در مورد آن كاربرد ندارد.
- 3. بدون كسب نوبت، وقتي كس ديگري نوبت گرفته باشد و در هر زماني پس از آنكه پيشنهاد به رأي گذاشته شده باشد، حتي بعد از اعلام نتايج رأي‌گيري، طبق نظام‌نامه است.
- 4. به حمايت نياز ندارد.
- 5. قابل‌مذاكره نيست.
- 6. قابل اصلاح نيست.
- 7. به اخذ رأي نياز ندارد، زيرا يك عضو منفر نيز مي‌تواند تشكيك آراء كند.
- 8. نمي‌تواند تجديد‌نظر شود.

قواعد و توضيح‌هاي بيشتر

رويه‌ي تجديد رأي‌گيري. وقتي درخواست تشكيك مي‌شود، رئيس بي‌درنگ دوباره رأي‌گيري مي‌كند، ابتداء با قيام موافقان، بعد با قيام مخالفان. وقتي، هنگام قيام موافقان، براي رئيس روشن شود كه رأي‌گيري خاتمه خواهد يافت، مي‌تواند موافقان را بشمارد يا دستور شمارش بدهد. اگر عضوي تمايل داشته باشد كه رأي تشكيك شمارش شود، بايد پيشنهادي در اين زمينه مطرح كند كه به اكثريت آراء نياز دارد (بنگريد ص.49 تا 50، 396 تا 97؛ 30)

تجديد رأي‌گيري به خواست رئيس. رئيس مسؤليت دارد بيان دقيق اراده‌ي مجمع را كسب كند. اگر او نسبت به نتيجه‌ي يك رأي‌گيري اطمينان نداشته باشد يا احساس كند كه آن رأي اراده‌ي مجمع را نمايندگي نمي‌كند، به خواست خود مي‌تواند دوباره با قيام و قعود اخذ رأي كند.

استفاده‌ي تأخيري. وقتي روشن باشد كه رأي‌گيري كامل صورت گرفته و ترديد منطقي نسبت به طرفي كه اكثريت كسب كرده وجود نداشته باشد، درخواست تشكيك آراء يك درخواست تأخيري است و رئيس نبايد اجازه دهد كه حق يك عضو براي تقاضاي تشكيك در جهت مزاحمت براي مجمع مورد سوءاستفاده قرار بگيرد.

شكل و نمونه

در جريان اعلام نتايج يك رأي از سوي رئيس، «موافقان رأي آوردند و مخالفان . . . »، يا بي‌درنگ پس از آن، يك عضو مي‌تواند از روي صندلي خود و بدون كسب نوبت تشكيك آراء كند:

عضو: تشكيك!

يا؛

عضو: درخواست تشكيك [يا «تشكيك آراء»].

يا؛

عضو: به نتيجه‌ي آراء شك دارم.

رئيس در پاسخ به هريك از اين اشكال پاسخ مي‌دهد:

رئيس: تشكيك آراء شد.

رئيس سپس شروع به اخذ رأي با قيام و قعود مي‌كند.

[1] Rubert’s Rules of Order,Newly Revised

[2] division of the assembely


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 362 / 403715

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License