به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!

يك اساسنامه‌ي نمونه براي مؤسسان انجمن‌ها

7 اسفند 1388
جمعه 26 فوريه 2010 بوسيله ى ژنرال هنري مارتين رابرت

آنچه كه در ادامه ارايه مي‌شود ترجمه‌ي قسمتي از بخش پنجاه و ششم كتاب «نظامنامه‌ي انجمن»‌، نوشته‌ي هنري مارتين رابرت است كه در آن يك اساسنامه به عنوان نمونه معرفي و بررسي شده است.

خاطر نشان مي‌سازد، «اساسنامه» فقط بخش بسيار كوچكي از قواعد ناظر بر فعاليت‌هاي انجمني است كه يك انجمن خاص را از ساير انجمن‌ها متمايز مي‌سازد. در حاليكه مجموعه‌ي آن قواعد به «عرف پارلماني» معروف شده است و ناظر بر تمام فعاليت‌هاي انجمني و تصميم‌گيري گروهي است.

اين قواعد، كه ريشه در دولت‌‌ شهرهاي يونان باستان دارد،‌ از طريق امپراتوري روم به لندن - كه در ابتدا يكي از پادگان‌هاي شبكه امپراتوري براي جلوگيري از حمله‌هاي اقوام جنگلي به روم بود - منتقل شد و طي سال‌ها آزمون و خطا در پارلمان انگلستان تكامل يافت و «قانون كلي» يا همان قانون اساسي نامكتوب بريتانياست كه در چارچوب آن ساير قوانين در پارلمان آن كشور به تصويب مي‌رسد.

پس از تشكيل ايالات متحده بود كه اين قواعد براي نخستين بار در آن كشور به صورت مكتوب تدوين و منتشر شد و اكنون فرض بر اين است كه هر تصميم‌گيري گروهي در چارچوب آن قواعد نستباً پيجيده صورت مي‌گيرد. در حاليكه مقايسه‌ي آن قواعد با اساسنامه‌ها و آئين‌نامه‌ي رايج در ايران نشان مي‌دهد بيشتر آن قواعد در ايران ناشناخته مانده است و شايد يكي از عوامل مهم ناكارآمدي فعاليت‌هاي گروهي دموكراتيك در ايران نيز همين باشد.

براي حل همين مشكل اساسي است كه كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران يكي از وظايف خود را معرفي عرف پارلماني به تشكل‌هاي عضو تعريف كرده و از هر فرصتي براي انتشار اقلام آموزشي در اين زمينه استقبال خواهد كرد. انتشار ترجمه‌ي فارسي بخش‌هايي از كتاب «نظام‌نامه‌ي انجمن»‌ يكي از همين اقدامات است.

گفتني است كه فصل 18 كتاب مرجع «نظامنامه‌ي انجمن»‌ از دو بخش تشكيل شده است: بخش 56 با عنون «محتوا و تركيب اساسنامه» و بخش 57 با عنوان «اصلاح اساسنامه». متن زير فقط قسمت كوچكي از بخش 56 است كه در آن يك اساسنامه‌ي نمونه معرفي شده و در همان بخش ابعاد گوناگون مسأله مورد بررسي قرار گرفته است. ترجه‌ي قسمت‌هاي ديگر اين بخش نيز در همين شبكه منتشر مي‌شود.

آئين‌نامه‌‌ي انجمن . . . . .

ماده يك؛ نام

نام اين انجمن. . . . . خواهد بود.

ماده دو؛ هدف

هدف اين انجمن . . . . ، و. . . . . ، و . . . . خواهد بود.

ماده سه؛ اعضاء

بخش يك: حداكثرعضويت. تعداد اعضاء اين انجمن حداكثر 200 عضو خواهد بود.

بخش 2: صلاحيت عضويت و رويه‌ي پذيرش. هر فرد بزرگسال ساكن در. . . . . شايسته‌ي عضويت خواهد بود، مشروط براي اينكه اين فرد از سوي يك عضو پيشنهاد و از سوي يك عضو ديگر انجمن مورد حمايت قرار بگيرد. پيشنهاد عضويت، به امضاء اين دو معرف، به منشي گزارشگر ارسال خواهد شد، و او نيز همراه با نام دو معرف، به نشست آتي عادي انجمن گزارش خواهد كرد. اخذ رأي در مورد پذيرش عضويت در نشست بعدي عادي انجمن صورت خواهد گرفت. با دو سوم آراء عضويت تصويب خواهد شد. شخصي كه به اين ترتيب رأي بياورد پس از پرداخت وروديه‌ي اوليه و حق عضويت سالانه‌ي سال اول به عنوان عضو انجمن اعلام خواهد شد.

بخش 3: حق ورودي و حق عضويت. حق ورودي . . . . دلار خواهد بود. حق عضويت سالانه. . . . دلار خواهد بود، كه از پيش قابل پرداخت است يا پيش از. . . . هر سال بايد پرداخت شود. خزانه‌دار . . . . ماه بعد به بدهكاران تذكر خواهد داد، و كساني كه طي. . . بعد حق عضويت خود را پرداخت نكنند به طور خود به خودي عضويتشان از اين انجمن لغو خواهد شد.

بخش 4: استغفا از عضويت. هر عضوي كه مايل به استغفاء از انجمن باشد، استعفاءنامه‌ي مكتوب خود را به منشي گزارشگر تقديم خواهد كرد، او نيز استعفاء‌نامه را براي اقدام به هيأت اجرايي ارايه خواهد داد. استعفاء هيچ عضوي پذيرفته نخواهد شد مگر آنكه حق عضويت‌هاي خود را پراخت كرده باشد.

بخش 5: عضويت افتخاري. براساس توصيه‌ي امضاء شده‌ي يك عضو، و حمايت شده از سوي عضو ديگر، و با سه چهارم آراء اخذ شده با ورقه در نشست سالانه، عضويت افتخاري به هر سالمند ساكن . . . . كه خدمات قابل توجهي به انجمن ارايه داده باشد، اعطاء مي‌شود. يك عضو افتخاري هيچ يك از الزام‌هاي عضويت در انجمن را نخواهد داشت، اما شايسته‌ي تمام امتياز‌هاي عضويت در انجمن، به جز ارايه‌ي پيشنهاد، دادن رأي، و احراز سمت را دارا خواهد بود.

ماده چهار؛مسؤلان

بخش يك: مسؤلان و وظايف آنان. مسؤلان انجمن عبارتند از: يك رئيس، يك نايب رئيس اول، يك نايب رئيس دوم، يك منشي گزارشگر، يك منشي نامه‌نگار، يك خزانه‌دار، و چهار مدير اجرايي. اين مسؤلان وظايف خودشان را كه در اين آئين‌نامه‌ و در مرجع پارلماني مصوب انجمن توصيف شده است انجام خواهند داد.

بخش 2: رويه‌ي معرفي نامزد، زمان انتخابات. در نشست عادي كه دومين سه‌شنبه فوريه برگزار مي‌شود، كميته‌ي معرفي نامزد مركب از پنج عضو از سوي انجمن تشكيل خواهد شد. وظيفه‌ي اين كميته معرفي نامزدها بري احراز سمت‌‌ها در نشست سالانه در ماه آوريل خواهد بود. كميته‌ي معرفي نامزدها در نشست عادي ماه مارس گزارش خود را ارايه خواهد داد. پيش از انتخابات در نشست عادي آوريل، معرفي نامزدهاي ديگر از سوي انجمن مجاز خواهد بود.

بخش 3: انتخاب با برگه، مدت سمت. مسؤلان با برگه و براي مدت يك سال يا تا انتخاب جانشين آنان انتخاب خواهند شد، و زمان خدمت آنان از خاتمه‌ي نشست سالانه كه در آن انتخاب مي‌شوند آغاز خواهد شد.

بخش 4: محدوديت احراز سمت. هيچ عضوي در آن واحد بيش از يك سمت احراز نخواهد كرد، و هيچ عضوي نمي‌تواند بيش از دو دوره‌ي متوالي يك سمت را احراز كند.

ماده پنج؛ نشست‌ها

بخش يك: نشست‌هاي عادي. نشست‌هاي عادي انجمن در دومين سه‌شنبه‌ي هر ماه از سپتامبر تا پايان مه برگزار خواهد شد مگر آنكه انجمن تصميم‌ ديگري اتخاذ كند.

بخش 2: نشست سالانه. نشست عادي دومين سه‌شنبه‌ي ماه آوريل به عنوان نشست سالانه‌ي انجمن شناخته مي‌شود و در اين نشست انتخاب مسؤلان، استماع گزارش مسؤلان و كميته‌ها، و رسيدگي به كارهاي ديگري كه مطرح شود، صورت خواهد گرفت.

بخش 3: نشست‌هاي ويژه. نشست‌هاي ويژه مي‌تواند از سوي رئيس يا از سوي هيأت اجرايي فراخوان ‌شود و براساس درخواست كتبي ده نفر از اعضاء انجمن فراخوان خواهد شد. هدف از نشست بايد در اطلاعيه‌ي فراخوان قيد شود. به جز در موارد اضطراري، دست كم سه روز زودتر اطلاعيه بايد داده شود.

بخش 4: نصاب. پانزده عضو انجمن نصاب را تشكيل خواهند داد.

ماده شش؛ هيأت اجرايي

بخش يك: تركيب هيأت. مسؤلان انجمن از جمله مديران اجرايي، هيأت اجرايي را تشكيل مي‌دهند.

بخش 2: وظايف و اختيارات هيأت. هيأت اجرايي، در فاصله‌ي نشست‌هاي كاري انجمن، سرپرستي كلي امور انجمن را برعهده دارد، ساعت و مكان نشست‌ها را تعيين مي‌كند،‌ توصيه‌هاي خود را به انجمن ارايه مي‌دهد، و ساير وظايفي را كه در آئين‌نامه‌ي انجمن مشخص شده است انجام مي‌دهد. هيأت تابع قواعد انجمن است، و هيچ يك از اقدام‌هايش با اقدام‌هاي انجام شده از سوي انجمن در تضاد نخواهد بود.

بخش 3: نشست‌هاي هيأت. نشست‌هاي عادي هيأت اجرايي در نخستين سه‌شنبه‌ي هر ماه از سپتامبر تا آخر ژوئن برگزار خواهد شد مگر آنكه هيأت اجرايي تصميم ديگري اتخاذ كند. نشست‌هاي ويژه‌ي هيأت مي‌تواند با فراخوان رئيس برگزار شود يا بر اساس درخواست كتبي سه نفر از اعضاء هيأت فراخوان خواهد شد.

ماده هفت؛ كميته‌ها

بخش يك: كميته‌ي مالي. كميته‌ي مالي مركب از خزانه‌دار و چهار نفر از اعضاء، درست پس از هر نشست سالانه تشكيل خواهد شد. وظيفه‌ي اين كميته تهيه‌ي يك بودجه براي سال مالي از نخستين روز ماه آوريل، و تقديم آن به نشست عادي انجمن در ماه مارس خواهد بود. كميته‌ي مالي مي‌تواند هر از گاه اصلاحيه‌هاي بودجه را براي سال جاري مالي ارايه دهد كه مي‌بايست با اكثريت آراء به تصويب برسند.

بخش 2: كميته‌ي برنامه‌ريزي. يك كميته‌ي برنامه‌ريزي مركب از پنج عضو بي‌درنگ پس از نشست سالانه از سوي رئيس تشكيل مي‌شود كه وظيفه‌اش تدوين برنامه‌ي سالانه‌ براي انجمن است. گزارش اين كميته براي تصويب به نشست عادي انجمن در سپتمامير تقديم خواهد شد.

بخش 3: كميته بازرسي. يك كميته‌ي بازرسي مركب از سه عضو در نشست ماه مارس انجمن از سوي رئيس تشكيل خواهد شد كه وظيفه‌اش بازرسي حساب‌هاي خزانه‌دارد در پايان سال مالي و ارايه گزارش به نشست سالانه است.

بخش 4: كميته‌هاي ديگر، عضويت رئيس در كميته‌ها به اعتبار سمت. كميته‌هاي ديگري از اين قبيل، اعم از دائمي يا ويژه، به تشخيص انجمن يا هيأت اجرايي براي انجام كارهاي انجمن از سوي رئيس تشكيل مي‌شود. رئيس به اعتبار سمت عضو تمام كميته‌ها به جز كميته‌ي معرفي نامزد خواهد بود.

ماده هشت؛ مرجع پارلماني

قواعد مندرج در كتاب «نظام‌نامه‌ي انجمن رابرت- آخرين ويرايش»، در تمام مواردي كه كاربرد داشته باشند و با اين آئين‌نامه‌ و نظام‌نامه‌ي اختصاصي انجمن كه ممكن است تصويب شوند، تعارض پيدا نكنند، حاكم بر انجمن خواهند بود.

ماده نه؛ اصلاح آئين‌نامه

اين آئين‌نامه‌ مي‌تواند در هر نشست عادي انجمن با دو سوم آراء اصلاح شود، مشروط بر اينكه اصلاحيه به صورت مكتوب در نشست ماقبل تقديم شده باشد.


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 1889 / 403715

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License