به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!

9 - سازمان بين‌المللي كار

جمعه 23 مه 2008

در پي تأسيس كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران مسؤليت معرفي نمايندگان كارفرمايان ايران براي حضور در كنفرانس‌هاي بين‌المللي كار نيز به عنوان يكي از وظايف اين كانون عالي مورد توجه هيأت مديره‌ بوده است. با هر بار حضور نمايندگان كارفرمايان در نشست‌هاي كنفرانس‌هاي بين‌المللي كار، تجربه‌ي نمايندگان كارفرمايان ايراني در اين زمينه نيز ارتقاء يافته است. دومين هيأت مديره‌ي كانون عالي كارفرمايي كوشيده است تا تجربه‌هاي حضور نمايندگان كارفرمايان در اين كنفرانس‌ها را به صورت مكتوب درآورده و آن‌ها را در اختيار تمام كارفرمايان قرار دهد.

هر سه شماره‌ي «پيام كارفرمايان‌» كه تا كنون منتشر شده، فشرده‌ي گزارش‌ نمايندگان كارفرمايان شركت كننده در نشست‌هاي كنفرانس بين‌المللي كار را ارايه داده است. متن كامل اين گزارش‌ها به زودي از طريق سايت اينترنتي كانون عالي كارفرمايي به صورت الكترونيكي نيز منتشر خواهد شد. با اين همه جا دارد تا در اين مجمع نيز گزارشي مجمل و مختصر در مورد سازمان بين‌المللي كار و كنفرانس‌هاي اين سازمان ارايه شود.

 آشنایی با نهادهای بین‌المللی شبکه سازمان ملل متحد

بیش از نیم قرن از تأسیس سازمان ملل متحد می‌گذرد. طبق مواد 57 و 63 منشور سازمان ملل متحد، سازمان های تخصصی که به موجب توافق میان دولت ها تأسیس می شوند و مسئولیت های خطیـر بین‌المللی در مسایل مختلف اجتماعی، آموزشی ، فرهنگی را بر عهده مي‌گيرند، طبق توافقنامه‌ای که با شورای اقتصادی اجتماعی ملل متحد منعقد می‌كنند، زیر مجموعه سازمان ملل متحد محسوب می‌شوند. هر یک از این نهادهای بین المللی در برخی کشورهای عضو دفاتر نمایندگی دارند و با توجه به نوع مسئولیت‌ها و وظایف خود، نماینده و کارگزار سازمان ملل متحد در کشور مربوطه تلقی می‌شوند. در حال حاضر تیم کشوری سازمان ملل متحد که در ایران فعالیت دارد از 12 کارگزار و برنامه وابسته به شبکه ملل متحد به شرح زير تشکیـل می شود:

  1. سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد - FAO؛
  2. سازمان بین‌المللی مهاجرت ملل متحد - IMO؛
  3. کمیسیاریاری عالی پناهندگان ملل متحد – UNHCR؛
  4. صندوق حمایت از کودکان ملل متحد – UNICEF؛
  5. برنامه عمران ملل متحد – UNDP؛
  6. سازمان آموزشی ، علمی ، و فرهنگی ملل متحد – UNESCO؛
  7. سازمان توسعه صنعتی ملل متحد – UNIDO؛
  8. مرکز اطلاعات ملل متحد – UNIC ؛
  9. برنامه بین المللی کنترل مواد مخدر ملل متحد - UNDCP ؛
  10. صندوق جمعیت ملل متحد – UNFPA؛
  11. برنامه جهانی غذا - WFP ؛
  12. سازمان جهانی بهداشت – WHO.

برخی کارگزار‌ي‌های ملل متحد که تا به حال در ایران دفتر نمایندگی دایر نكرده‌اند، که از جمله آن‌ها می‌توان به «آژانس بين‌المللي انرژی اتمی»، «کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد» و «سازمان بین المللی هواپیمایی کشوری» اشاره داشت، برنامه هایی را در کشور در دست اجرا دارند.

در حال حاضر از مجموع سازمان های تخصصی و بزرگ سازمان ملل متحد ، چهار سازمان به عنوان کارگزاران مهم، اصلی و پیشگام سازمان ملل محسوب می شوند. اين چهار سازمان مورد نظر عبارتند از:

  1. .سازمان خواروبار و کشاورزی – FAO؛
  2. .سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد - UNESCO ؛
  3. سازمان جهانی بهداشت - WHO؛
  4. .سازمان بین المللی کار - ILO.

هم اینک از چهار سازمان عمده تخصصي فوق، فقط سازمان بین‌المللی کار(آي.ال.او) که تا سال 1357 دارای دفتر نمایندگی در ایران بود با پیروزی انقلاب اسلامی به کارخود پایان داد و از آن سال تا کنون عملاً دفتر نمایندگی‌ آي.ال.او در ایران تعطیل بوده است. قابل ذکر است که برای بازگشایی این دفتر در تهران تلاش هایی از سوی هيأت‌های اعزامی دولت به سازمان بین‌المللی کار صورت گرفته که متاسفانه تا کنون بی نتیجه مانده است. یادآور می‌شود موضوع بازگشایی و فعالیت دوباره دفتر نمایندگی سازمان بین المللی کار در تهران از سوی هیأت اعزامی کارفرمایی کشور به ژنو در حاشیه اجلاس 95 کنفرانس بین المللی مورد بحث قرار گرفت که مشروح آن در بخش‌های آتی این گزارش در قسمت ملاقات‌ها خواهد آمد.

 اندیشه تأسیس سازمان بین‌المللی کار

اندیشه ایجاد و تدوین ضوابط و معیارهایی در سطح بین‌المللی، به منظور تنظیم روابط کار میان کارگران و کارفرمایان از آغاز قرن نوزدهم پدید آمد. به ویژه پس از انقلاب صنعتی، کار کردن کودکان و به عبارت صحیح‌تر به کار گماری کودکان به صورت مزد بگیر نزد افرادی غیر از خانواده و استثمار شدید کودکان از سوی صاحبان کار مسئله کار کودک را به صورت یک معضل بزرگ اجتماعی مطرح ساخت و موجبات نگرانی مصلحان و اندیشمندان جوامع مختلف را نسبت به مسائل کار، و روابط کار و تدوین ضوابط و استانداردهایی برای آن فراهم ساخت. نزدیک یک قرن پس از پیدایش نخستین جوانه های اندیشه تدوین معیارهای بین المللی، سازمان بین المللی کار تأسیس شد.

 چگونگی تأسیس سازمان بین المللی کار در پایان جنگ جهانی اول، هنگامی که در سال 1919 ميلادي کنفرانس صلح تشکیل گردید از اولین تصمیمات آن ایجاد کمیسیونی بود که وظیفه داشت پیشنهادهايي در زمینه مقررات بین المللی کار تنظیم و تدوین نماید تا این مقررات در عهدنامه صلح گنجانده شود . کمیسیون در طول مدت دو ماه جلسات متعددی تشکیل داد. پس از بحث‌های فشرده و طولانی حاصل آن به صورت بخش سیزدهم عهدنامه صلح ورسای درآمد که مبنای ایجاد و تأسیس سازمان بین المللی کار شد. اغلب پیشنهادهاي این کمیسیون برای برپایی سازمان بین المللی کار با اين شعار محوری به اجرا درآمد: «صلح جهانی پایدار را تنها براساس عدالت اجتماعی می توان پایه گذاری کرد«.

در جریان انعقاد معاهده صلح ورسای در سال 1919 بخش سیزدهم این معاهده که به واقع اساسنامه سازمان بین المللی کار محسوب می‌شود، به روابط کارگران و کارفرمایان و حقوق نیروهای کار اختصاص یافت و این امر ابعاد بین المللی به خود گرفت و در سال 1919 میلادی سازمان بین المللی کار تجلی یافت.

اولین اجلاسیه کنفرانس بین المللی کار در ماه اکتبر سال 1919 ميلادي در واشينگتن برگزار شد. طی جنگ جهانی دوم در سال 1944 میلادی (قبل از تأسیس سازمان ملل متحد) کنفرانس بین المللی کار در فیلادلفیا برگزار شد. در مجمع عمومی این اجلاسیه اعلامیه‌ای به تصویب رسید که از آن پس به عنوان پیوست اساسنامه سازمان بین المللی کار به شمار آمده است. در این اعلامیه تصریح شده است: «همه افراد بشر صرف‌نظر از نژاد، مذهب و جنسیت حق دارند در کمال آزادی و مناسب شأن و منزلت انسانی و در امنیت کامل اقتصادی و با برخورداری از فرصت برابر و یکسان برای پیشرفت مادی و معنوی خود بکوشند». همچنین در این اعلامیه آمده است : «فقر در هرکجا خطری برای پیشرفت و شکوفایی در همه جا است».

در سال 1945 میلادی ، پس از پایان جنگ جهانی دوم و با تأسیس سازمان ملل متحد، سازمان بین المللی کار به عنوان اولین سازمان فنی، تخصصی ملل متحد به شمار آمد و مسئولیت آن در زمینه کلیه مسائل مرتبط با کار و امور اجتماعی مورد تأئید قرار گرفت.

 قدمت و دیرینه سازمان بین المللی کار

سازمان بین المللی کار قدیمی‌ترین سازمان بین المللی موجود محسوب می‌شود. این سازمان در سال 1919، پس از جنگ جهانی اول و همزمان و همراه با جامعه ملل به وجود آمد و هرچند در آغاز بدان وابستگی بسیار داشت، لیکن با توجه به ویژگی‌های خود و به خصوص ساختار سه‌جانبه‌گرایی آن، یعنی حضور مستقل نمایندگان و کارگزاران کارگران و کارفرمایان با برخورداری کامل از حق رأی در اجلاسیه‌های کنفرانس سالانه بین المللی کار ، توانست استقلال عمل پیدا کند. به این ترتیب به سرنوشت جامعه ملل دچار نشد و در دوران جنگ جهانی دوم و پس از آن نیز همچنان به فعالیت خود ادامه داده است. در حال حاضر نیز، هرچند سازمان بین المللی کار یکی از نهادهای اصلی تخصصی ملل متحد محسوب می شود، اما با توجه به ویژگی های خاص خود از جمله حاکمیت اصل سه‌جانبه‌گرایی ، استقلال مالی و تشکیلات آن و به خصوص سابقه طولانی‌اش نسبت به سازمـان ملل متحـد، نمی‌توان این دو سازمان را با هم یکسان دانست. زیرا نقش تعییـن کننـده را در سازمـان بیـن المللی کار، کنفرانس بین المللی کار ایفا میکند که در آن نمایندگان همه کشورها بدون هیچ امتیازی به یکدیگر رأی می‌دهند و در هیأت‌های نمایندگی کشورها، علاوه بر نمایندگان دولت‌ها‌، نمایندگان و کارگزاران کارگران و کارفرمایان کشورها نیز حضور و شرکت نموده و حق رأی یکسان دارند. ساختار سه‌جانبه‌گرایی حاکم در سازمان بیـن المللی کار از ویژگی‌های اصلی آن سازمان است که کلیه نهادهای بین‌المللی دیگر فاقد این ویژگی برجسته و شاخص هستند.

 رسالت سازمان بین‌المللی کار

تلاش اصلی این سازمان حمایت از حقوق بنیادی انسان‌ها و بهبود شرایط کار و زیست بوده است. آي.ال.او در حقیقت برای ایجاد اتحاد بین دول، کارفرمایان و اتحادیه‌های کارگری، به منظور اقدامی مشترک برای تضمین منافع هر سه گروه فوق و تحقق عدالت اجتماعی تأسیس شده است. آي‌.ال.او که قدیمی ترین نهاد بین‌المللی موجود در جهان محسوب می‌شود، در طول 87 سال فعالیت خود با فراز و نشیب‌های بسیاری مواجه بوده که توانسته بر تمامی آن مسایل فایق گردد و به صورت سازمانی مهم و تأثیرگذار در عرصه روابط کار در سطح بین المللی جلوه گر شود. تغییر و تحولات اقتصادی ، اجتماعی ، و فنی در جهان مسائل نوینی را مطرح نمود که موجب شد سازمان بین المللی کار علاوه بر مسایل قبلی خود به موضوعات دیگری نیز، به منظور جامعیت و تحقق مسائل اصلی بپردازد. از این رو در سال 1919 سازمان بین المللی کار، «انستیتـو بیـن المللی مطالعات اجتماعی» را در ژنو (سوئیس) تأسیس نمود که فعالیت اصلی آن آموزش و پرورش در سطوح عالی سیاست اجتماعی و نیروی کار انسانی است. همچنین مرکز بین المللی آموزش را در سال 1965 در شهر تورین ایتالیا تأسیس نمود که مسئولیت آن آموزش و پرورش مدیران و مسئولان، مربیان، تکنسیـن‌ها و مدیران آموزش فنی و حرفه‌ای و همچنین آموزش استاندارهای بین المللی کار به منظور ارتقای اجرای آن‌ها می‌باشد. «انستیتو بین المللی مطالعات کار» نیز از دیگر نهادهای ایجاد شده در سازمان بین المللی کار می‌باشد. به این ترتیب ، سازمان بین المللی کار دارای بخش ها و واحدهای تخصصی فرعی است که فعالیت هر یک در چارچوب فعالیت اصلی سازمان بوده و در زمینه های خاص خود نیز به صورت موضوعی فعالیت مي‌كنند.

 وظایف سازمان بین المللی کار

سازمان بین المللی کار یکی از نهادهای بازمانده از دوران جامعه ملل در زمان پس از جنگ جهانی اول است که در سال 1919 میلادی با الهام از ماده 23 میثاق جامعه ملل تأسیس شد. در بخشی از ماده مزبور آمده است اعضای جامعه ملل تعهد می نمایند برای اشتغال زنان و مردان در کشور متبوع شرایط کار عادلانه و مناسب فراهم آورند و برای نیـل به این هدف سازمان های تخصصی بین‌المللی ذی‌ربط تأسیس گردید. در ماه نوامبر سال 1945 نیز توافقنامه‌ای میان سازمان ملل متحد و سازمان بین المللی کار در 20 ماده تنظیم گردید که در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، همچنین در بیست و هفتمین اجلاسیه سازمان بین المللی کار به تصویب رسید. به موجب ماده يك این توافقنامه سازمان ملل متحد ، سازمان بین‌المللی کار را به عنوان یک مؤسسه تخصصی که مسؤل اتخاذ تصمیمات اصولی و راهبردی در چارچوب اساسنامه و در اجرای اهداف مقرر در منشور ملل متحد و ارائه رهنمود در مسائل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و تعلیم و تربیتی میباشد، به رسمیت می شناسد.

در مواد دیگر این توافقنامه، نحوه ارتباط با «مجمع عمومی سازمان ملل»، «شورای امنیت»، «دیوان بین المللی عدالت»، همچنین نوع همکاری و تبادل اطلاعات و اسناد ، خدمات اداری ، فنی و پرسنلی مشخص شده است. به این ترتیب جامعیت و رسالت سازمان بین‌المللی کار در چارچوب مسایل جمعی مرتبط با کار، تحقق عدالت اجتماعی، ترویج روابط کار سالم و شایسته، تأمین امنیت شغلی و حمایت های مربوط به آن، ارتقای سطح و استاندارد زیست و تحقق حقوق پایه و بنیادی انسان‌ها در کار، احیای تشکیلات و نهادهـای کارگری و کارفرمائی و تداوم مذاکرات دستجمعی در سطح جهانی تعریف شده اسـت. به منظور تحقق رسالت فوق، وظایف و مسؤلیت‌های خاصی در اساسنامـه سازمان تصریـح شده است. وظایف این سازمان به صورت اجمالی عبارتند ا :

الف) تنظیم، تدوین و تصویب مقررات و معیارهای بین‌المللی کار مربوط به اشتغال و حرفه، شرایط کار ، روابط کار، تنظیم مناسبات عادلانه در موارد مذکور، به منظور حفظ امنیت و آرامش اجتماعی در کشورهای عضو از طریق تأمین منافع کارگر و کارفرما متناسب با امکانات و وضعیت خاص هر کشور.

به عبارت مشخص‌تر، تدوین و تصویب استانداردهای بین المللی کار، در قالب مقاوله نامه، و توصیه نامه، درحدی که میانگین وضعیت کشورهای مختلف اعم از پیشرفته، در حال پیشرفت و غیرپیشرفته را دربر داشته باشد ، از وظایف اصلی و خطیر آن سازمان است. از سال 1919 تا کنون تعداد 186 مقاوله نامه و 196 توصیه نامه جاری و تعداد فراوانی آئین‌نامه و قطعنامه و راهنما به عنوان استانداردهای بین المللی کار از طریق مذاکرات میان اعضاء و تنظیم نهایی آن‌ها به تصویب رسیده است. استانداردهای بین المللی کار به منظور ارتقای استانداردهای ملی در کشورها و تلاش برای هم سطح سازی قوانین و مقررات ملی اعضاء با آن‌ها تدوین شده و همانند مقررات بین المللی کار عمـل می کنند. استانداردهای بین المللی کار در جریان اجلاسیه های سالانه کنفرانس بین المللی کار توسط خود کشورهای عضو(ابتدا از طریق بحث در کمیته های تخصصی و سپس رأی گیری در مجمع عمومی) به تصویب می رسد. چگونگی اجرای محتوا و الزامات استانداردها در کشورها نیز از طریق نظام نظارت و بازرسی بین‌المللی آي.ال.او کنترل می شود.

ب) فعالیت دیگرسازمان بین‌المللی کار عبارت از نظارت بر اجرای کامل مقررات و استانداردهای بین المللی کار در کشورهای مختلف است . کشورهایی که هر یک به نوبه خود در شکل‌گیری و تصویب این استانداردها نقش داشته اند. دستگاه نظارتی آي.ال.او متشکل از «کمیته کارشناسان اجرای مقاوله نامه ها و توصیه نامه ها» (گروه حقوق‌دانان برجسته مستقل بین‌المللی) و «کمیته استانداردهای کنفرانس»، و «کمیته آزادي انجمن» به عنوان جزئی از مجموعه دستگاه نظارتی ملل متحد و یکی از پیچیده‌ترین و وسیع‌ترین مکانیزم‌های نظارتی این مجموعه است. همکاری دو جانبه بین دستگاه نظارتی آي.ال.او و کمیته حقوق بشر سازمان ملل بسیار تنگاتنگ است و اسناد و گزارشات حقوق بشری آي.ال.او به عنوان اسناد مرجع در مکانیزم بررسی حقوق بشر در کشورها توسط کمیته حقوق بشر ملل متحد مورد استفاده و استناد قرار می‌گیرد.

پ) ارائه خدمات فنی و کارشناسی همچنین انجام همکاری های فنی با کشورهای عضو نیز از دیگر فعالیت‌های آي.ال.او است. این سازمان به دلیل وسعت زمینه‌های کاری آن دارای توان کارشناسی تخصصی قوی در زمینه‌های بسیار گسترده است. فعالیت های خدماتی و همکاری‌های فنی در ابعاد محدود مستقلاً توسط این سازمان انجام مي‌شوند و پروژه‌های بزرگ توسط کارشناسان این سازمان تدوین لیکن توسط برنامه عمران ملل متحد، بانک جهانی، صندوق بین المللی پول و یا دیگر منابع تأمین اعتبار مي‌شوند.

ت) زمینه دیگر فعالیت آي.ال.او عبارت از انجام مطالعات و بررسی های علمی و فنی در موارد مختلف مربوط به روابط کار، بازرسی کار، واحدهای کوچک و متوسط، سیاست‌ها و روش‌های آموزش فنی و حرفه‌ای و سایر وظائف وزارتخانه‌های کـار می باشد. نتایج این مطالعات و بررسی های فنی تخصصی غالباً به عنوان متون مرجع، راهنما و شاخص در کشورهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

 بهره‌برداری ممکن از سازمان بین المللی کار

بهره‌برداری از سازمان‌های بین‌المللی ترکیبی از بهره‌برداری‌های سیاسی و فنی و تخصصی است که در مورد سازمان بین المللی کار نیز همین اصل حاکم است. بهره برداری‌های سیاسی از آي.ال.او در چند زمینه مختلف مسیر بوده است. یکی از این موارد ایجاد جایگاه سیاسی برای کشورها و شناسایی این جایگاه توسط دیگر اعضاء است. عضویت در گروه هیأت مدیره‌ي آي.ال.او و انتخاب یک کشور به عنوان رئیس گروه دولت‌های عضو هیأت مدیره سازمان از اهمیت سیاسی بسیار برخوردار است. ( هیئت مدیره سازمان بین‌المللی کار، تنظیم کلیه فعالیت ها و برنامه و بودجه کلیه اجزاء سازمان و انتخاب مدیرکل سازمان را برعهده دارد و لذا اعضای هیأت مدیره از جایگاه و تأثیرگذاري بیشتری در سازمان برخوردارهستند). عضویت در گروه هيأت مدیره (اعم از احراز کرسی اصلی و یا کرسی علی البدل، به گسترش روابط کاری با هیأت‌های سه‌جانبـه کشـورها ، نماینـدگی‌های کشورها و همچنین مسئولین و مقامات سازمان بین‌المللی کار می انجامد. نوع دیگر بهره برداری سیاسی از آي‌.ال.او مطرح نمودن مواضع کشورها و مشارکت در تصمیم سازی ها و تصمیم گیری ها، همچنین سیاست گذاری‌های سازمان‌، با توجه به منافع و مصالح کشورها صورت می‌پذیرد.

 اساسنامه سازمان بین المللی کار

سازمان بین‌المللی کار، سازمانی با قدمت و دیرینه 87 ساله است که اساسنامه آن در همان سال تأسیس (سال 1919 میلادی)به تصویب رسید. این اساسنامه مشتمل بر یک مقدمه و 40 ماده است که اهداف سازمان بین المللی کار و تشکیلات و نحوه کار و تصمیم گیری آن را مشخص می نماید.

یک آئین نامـه اجرایی نیز در 76 ماده روش‌های اجرایی و ترتیبات ویژه و عملی سازمـان بین المللی کار و کنفرانس بیـن المللی کار را اعلام می دارد. آخرین تغییری که در اساسنامه سازمان بین المللی کار در سال 1997 در جریان اجلاسیه 85 کنفرانس بین المللی کار انجام شد ، کنفرانس های سالانه بین المللی کار را مخیّر می سازد تا مقاوله نامه های بین‌المللی کار قدیمی را در صورت ضرورت و عدم همخوانی و تناسب آن‌ها با شرایط و تحولات روز، منسوخ نماید. مفاد و الزامات برخی مقاولـه نامه های بین المللی کار به واسطه تغییـر در شرایط تولیـد و فن آوری های نوین و تحولات دنیای امروز ، اینک توسط مقاوله‌نامه‌های جامع‌تر و جدیدتر جایگزین شـده است. تصویب و الحاق دو سوم از اعضـای کشورهـای عضـو آي.ال.او به تغییـر اساسنامـه‌ای فوق الذکر آنرا اجرایی می سازد. در حال حاضر مدیرکل آي.ال.او آقای خوآن سوماویـا ( تبعـه شیلی ) ، از طریق ارسال مکاتبات رسمی به کشورها، چگونگی موضع کشورها به آنرا استعلام می نماید تا با احراز دو سوم رأی کشورهـا آن را بـه جریان اندازد.

 تحولات در سازمان بین المللی کار(تحولات درونی و در سطح بین المللی)

در سال‌های اخیر، تغییرات و تحولات مهمی در سازمان بین‌المللی کار در جریان بوده است. از یک سو مدیرکل جدید سازمان که دور اول انتخاب در سال 1998 میلادی به مدت پنج سال و با انتخاب مجدد در دور دوم در سال 2003 میلادی برای یک دوره پنج ساله دیگر مدیریت سازمان بین المللی کار را عهده دار گردید، کلیه فعالیت‌های سازمان را به منظور تمرکز سازمان بر محور چند فعالیت شاخص و اصلی و سازماندهی فعالیت‌های میدانی و همکاری‌های فنی، زير چهار هدف استراتژیک به شرح زير طبقه بندی نمود:

  1. حقوق بنیادی کار شامل : منع کار اجباری ، منع کار کودک ، عدم تبعیض ، و حق تشکل و مذاکره دستجمعی
  2. اشتغال
  3. حمایت های اجتماعی
  4. گفتگوهای اجتماعی (مذاکرات و چانه‌زنی های دسته‌جمعی)

مديركل برای تحقق چهار هدف استراتژیک فوق، تغییرات فراوانی در تشکیلات و نمودار سازمان ارائه نمود که به تغییر مدیریت‌ها و ایجـاد چهار شاخه اصلی در سازمان مطابق چهار هدف استراتژیک فوق و ادغام فعالیت‌های مطالعـاتی و سیاست‌گذاری و خدمات فنی مربوطه منجر گردید. علاوه بر تحول فوق ، یک تحول اساسی و قابل توجه در سطح بین المللی نیز نسبت به این سازمان در حال شکل گیری و تکوین بوده است. با روند جهانی شدن اقتصاد و با جابجایی آسانتر کالا و سرمایه میان کشورهای مختلف، دولت‌ها در مجامع بین‌المللی این گونه استدلال می‌کنند که رقابت اقتصادی باید در شرایط عادلانه صورت پذیرد و نباید با نقض حقوق بنیادی انسان‌ها در کار برای خود مزیت نسبی ایجاد نمود. از سوی دیگر با توجه به اهمیت افکار عمومی در سازمان های‌غیر دولتی ، علاوه بر دولت ها (پیشرفته). شرکت ها و یا اتحادیه های کارگری و مطبوعات نیز بر مجامع بین المللی فشار وارد می‌آورند.

امروزه همکاری بسیاری نهادهای بین‌المللی با کشورها از جمله اعطای وام‌های اعتباری از سوی نهادهای پولی مالی جهان از جمله صندوق بین المللی پول، بانک جهانی مشروط به الحاق و اجرای بسیاری از استانداردهای بین المللی کار در کشورها شده است. این جریان نتیجه تلاش چند ساله آي.ال.او است که برای تحقق جامعیت مقررات بین‌المللی کار و در واقع برای کسب اعتبار و جایگاه خاص در جهان به عمل آورده است. به این ترتیب آي.ال.او خود را عملاً به شبکه‌های مالی جهانی از جمله بانک جهانی و صندوق بین المللی پول و مهم تر از همه سازمان جهانی تجارت پیوند خواهد داد. در ادبیات اقتصادی بر گسترش بازرگانی و تجارت خارجی تأکید خاص شده است و اغلب اقتصاددانان بر این اعتقادند که تجارت به عنوان نیروی محرکه رشد اقتصادی عمل می‌کند. به این ترتیب سازمان‌ها و ارگان‌های بین‌المللی در عرصه جهانی، گاه از چنان اهمیتی برخوردار می‌شوند که عملکرد آن‌ها بر زندگی تک تک افراد در هرگوشه از جهان تأثیر می گذارد. در این میان به ویژه با مطرح شدن موضوع «شرایط رقابت عادلانه اقتصادی» از سوی برخی دولت‌ها در مجامع بین‌المللی و به خصوص حمایت اتحادیه‌های بزرگ کارگری جهان، نقش و اهمیت فزاینده آي.ال.او بیش از پیش تجلی می‌یابد.

 سه‌جانبه‌گرائی : ساختار ویژه سازمان بین‌المللی کار

سازمان بین‌المللی کار تنها سازمان و نهاد بین‌المللی است که به نمایندگان و کارگزاران کارفرمایان و کارگران در کشورها امکان می‌دهد تا بر پایه اصل برابری در کنار نمایندگان دولت ها در تمامی مباحث،گفتگوها، چانه‌زنی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها شرکت كنند. این اصل در هیأت مدیره و کنفرانس نیز به اجراء گذارده می‌شود. تلاش آي.اي.او نیز همواره بر تقویت و ارتقای سه‌جانبه‌گرائی در کشورها و حاکمیت و مشارکت نهادهای کارگزار کارگری و کارفرمایی به طور یکسان در تصمیم سازی‌ها و تصمیم‌گیری‌های دولت‌های ذیربط در مسایل مرتبط با کار می باشد. بر همین اساس بر اهمیت ظرفیت‌سازی هر دو نهادهای کارگزار تأکید می‌كند.

 ساختار تشکیلاتی سازمان بین‌المللی کار

مهمترین ارکان تشکیلاتی سازمان بین المللی کار به شرح ذیل است:

  1. دفتر بین المللی کار ، دبیرخانه سازمان
  2. هیئت مدیره
  3. کنفرانس بین المللی کار

 دفتر بین المللی کار

دفتر بین المللی کار، دبیرخانه دائم سازمان بین المللی کار مستقر در ژنو است. تهیه و تنظیم کلیه اسناد، گزارش‌ها، و مدارک مربوط به کار اجلاس‌های سالانه کنفرانس بین‌المللی کار و اجلاس‌های سه‌گانه هیأت مدیره و خود سازمان بر عهده این دفتر است.

دبیرخانه کلیه خدمات زیر را انجام می دهد :

  1. تأمین پرسنل متخصص و مورد نیاز برای انجام کلیه امور کنفرانس که با توجه به هیأت‌های بزرگ و سه جانبة 178 کشور عضو آي.ال.او اهمیت این وظیفه بسیار بدیهی است
  2. استخدام و بکارگماری کارشناسان فنی و متخصص همکاری فنی
  3. تدوین برنامه‌های همکاری فنی در سطح جهانی
  4. تهیه و انتشار کلیه گزارش‌ها و کتب تخصصی در مسایل کار و امور اجتماعی

دبیرخانه‌ي آي.ال.او با وزارتخانه های کار و امور اجتماعی کشورهای عضو و سازمان‌های نماینده و کارگزار کارگری و کارفرمائی کشورها همکاری نموده و خود دارای دفاتر نمایندگی متعدد در کشورهای مختلف است.

 هیأت مدیره

هیأت مدیره در حقیقت بـازوی اجرائی سازمان بین المللی کار است که اعضای آن هر سه سال یکبـار توسط کنفرانس بین المللی کار گزینش می‌شوند. این هیأت مرکب از نمایندگان سه گروه، دولت، کارگر و کارفرما است. در حال حاضر هیئت مدیره‌ي آي.ال.او 56 عضو دارد که 28 عضو نماینده دولت، 14 عضو نماینده کارگران و 14 عضو نماینده کارفرمایان کشورهاست. از 28 عضو نماینده دولت 10 عضو آن همواره متعلق به مهمترین کشورهای صنعتی جهان است.

نمایندگان کارگر و کارفرمای هیأت مدیره نیز توسط دولت‌ها، پس از مشاوره و جلب موافقت تشکیلات حائز اکثریت کارفرمایی و کارگری انتخاب و معرفی می‌شوند. چنانچه کنفرانس بین‌المللی کار(کمیته اعتبارنامه های کنفرانس) تشخیص دهد که نمایندگان کارفرمایی و کارگری تحت فشار دولت مربوطه انتخاب شده‌اند و نماینده واقعی گروه خود نیستند، از تصویب اعتبارنامه‌هاي آن‌ها خودداری خواهد کرد.

هیأت مدیره دستـور کار کنفرانس‌های سالانه و دیگر اجلاس‌های سازمان را تعیین می‌کند و می‌توان گفت محور فعالیـت‌های سازمان بین المللی کار و بازوی اجرایی این سازمان است.

هیأت مدیره در هر سال سه بار در ماه های فروردیـن(مارس)، خرداد(ژوئن) و آبان(نوامبر) در ژنو، مقر سازمـان بین المللی کار تشکیل اجلاس می دهد. در حال حاضر دولت ایران کرسی علی‌البدل در گروه دولت‌های هیأت مدیره‌ي آي.ال.او را دارد. ولی هیچ یک از تشکلات کارگزار کارگری و کارفرمایی ایران در گروه کارگری و کارفرمایی هیأت مدیره‌ي آي.ال.او عضویت ندارند.

 کنفرانس بین ‌المللی کار

همه ساله در ماه ژوئن هر سال میلادی (خرداد ماه) اجلاس‌های سالانه کنفرانس بین‌المللی کار در ژنو برگزار می شود . از مهمترین وظایف کنفرانس بین‌المللی کار انتخاب هیأت مدیره‌ي آي.ال.او و تصویب برنامه و بودجه سازمان است. بودجه سازمان از طریق پرداخت سهمیه و یا حق عضویت کشورهای عضو ( براساس شاخص های اقتصادی کشورها و بر مبنای میزان حق عضویت کشورها در سازمان ملل) تأمین اعتبار می‌شود. (البتـه بخشی از بودجه‌ي آي.ال.او از طریق سازمان ملل نیز کمک اعتباری می شود).

از دیگر وظایف مهم اجلا‌س‌های سالانه کنفرانس، تدوین و تصویب استانداردهای بین المللی کار است. کنفرانس را می توان به یک تریبون جهانی برای بحث، بررسی و تصمیم‌گیری‌های جهانی در مورد مسائل اجتماعی و کار تعبیر نمود. ترکیب هیأت نمایندگی هر کشور عضو که در کنفرانس شرکت می‌كند برای هر بند دستورکار هر اجلاس عبارت از دو نماینده دولت ، یک نماینده کارفرما و یک نماینده کارگر است که هر نماینده را براساس هربند دستورکار دو مشاور فنی همراهی مي‌کند. نمایندگان کارگران و کارفرمایان کشورها مطابق اساسنامه و الزامات آي.ال.او، کاملاً مستقل از یکدیگر و مستقل از دولت‌های متبوع خویش هستند‌. به هنگام رأی گیری با توجه به منافع تشکل و گروه خود استقلال عمل داشته و غالباً نیز با یکدیگر (کارگر و کارفرما) و با دولت های متبوع خود اختلاف نظر دارند. کنفرانس بین المللی کار همه ساله در ماه ژوئن هر سال میلادی در مقر اروپایی سازمان ملل متحد در ژنو برگزار می‌شود و آخرین اجلاس آن اجلاسیه 95 در ماه ژوئن سال 2006 ميلادي برابر با خرداد 1385 در ژنو بر پا شد .

قابل یادآوری است که سازمان بین‌المللی کار در اولین سال تأسیس خود یعنی سال 1919 با 45 عضو آغار به کار کرد. پس از جنگ جهانی دوم در سال 1945 میلادی با 58 عضو و در حال حاضر نیز 178 کشور عضو این سازمان می باشند. تعداد کشورهای عضو آي.ال.او پس از فروپاشی رژیم شوروی سابق و آزاد شدن کشورهای اقماری افزایش یافته است.

اولین اجلاس کنفرانس بین المللی کار در ماه اکتبر سال 1919 در واشنگتن برگزار شد. طی جنگ جهانی دوم در سال 1944 نیز کنفرانس بین المللی کار در فیلادلفیا برگزار شد. در سال 1945 پس از جنگ جهانی دوم و با تأسیس سازمان ملل سازمان بین المللی کار به عنوان اصلی‌ترین و اولین سازمان تخصصی ملل متحد به شمار آمد. با توجه به قدمت آي.ال.او که حتی از سازمان ملل متحد نیز بیشتر است، اجلاس های سالانه کنفرانس بین المللی کار در مقر اروپایی سازمان ملل در ژنو برگزار می شود.

 نود و پنجمين نشست کنفرانس بین المللی کار

نود و پنجمين نشست كنفرانس‌ بين‌المللي كار از 30 مي تا 16 ژوئن 2006، 10 تا 26 خرداد 1385 در كاخ ملل، مقر اروپايي سازمان ملل در ژنو برگزار شد. گزارش تفصيلي اين نشست در سومين شماره‌ي «پيام كارفرمايان» ارايه شده و متن كامل گزارش نمايندگان كارفرمايان در اين نشست نيز به زودي از طريق سايت اينترنتي كانون عالي كارفرمايي در اختيار علاقمندان قرار خواهد گرفت. با اين همه،‌ جا دارد كه در بخش پاياني اين گزارش به چند نكته در مورد اين كنفرانس اشاره شود.

در نشست امسال كنفرانس امسال آقايان مهندس محمد عطارديان، به عنوان نماينده‌ي اصلي در مجمع، دكتر ناصر رئيسي‌فرد به عنوان نماينده‌ي جانشين در مجمع عمومي و با مسؤليت شركت در كميته روابط اشتغال و در مجمع عمومي، مهندس عباس وطن‌پرور به عنوان مشاور و با مسؤليت شركت در كميته‌ي نقش آي.ال.او در همكاري فني، مهندس حسين حق‌بيان به عنوان مشاور و مسؤل شركت در كميته‌ي اجراي استانداردها، و خانم فرزانه اطهري به عنوان مشاور و مسؤل شركت در كميته‌ي ايمني و بهداشت كار، و خانم شهره تصديقي به عنوان مشاور و مسؤل شركت در كميته اجراي استانداردها و همراهي هيأت در ملاقات‌ها حضور داشتند.

نمايندگان گروه كارفرمايي حاضر در نود و پنجمين كنفرانس بين‌المللي كار در حاشيه اين كنفرانس با 15 نفر از مقامات معروف و شناخته‌ شده‌ي سازمان بين‌المللي كار و سازمان بين‌المللي كارفرمايان ملاقات كردند. در اين ملاقات‌ها هيأت نمايندگي كارفرمايان ايران روي دو موضوع پافشاري مي‌كردند. اول: بازگشايي دفتر سازمان بين‌المللي كار در تهران. و دوم: ارايه‌ي برنامه‌اي جامع براي توانمندسازي كانون عالي كارفرمايي ايران. در هر دو زمينه شخصيت‌هاي مسؤل قول‌هاي مساعد دادند و بايد اميدوار بود كه دفتر آي.ال.او هر چه زودتر در تهران بازگشايي شود و نيز برنامه‌هايي براي توانمندسازي كانون عالي كارفرمايي به اجرا درآيد.

گفتني است گزارش تفصيلي نود و پنجمين نشست كنفرانس بين‌المللي كار به صورت جداگانه به حاضران در مجمع تقديم شده است.

متن كامل گزارش دومين هيأت مديره به مجمع عمومي كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي- آبان ماه 1385


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 6910 / 405158

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كانون عالي انجمن‌هاي صنفي كارفرمايي ايران (كعاصكا)   پيگيرى فعاليت سايت ساير فعاليت‌ها‌ي كعاصكا   پيگيرى فعاليت سايت گزارش‌هاي هيأت مديره به مجامع عمومي   پيگيرى فعاليت سايت گزارش به مجمع نمايندگان سال 1385   پيگيرى فعاليت سايت بخش دوم: گزارشرنمايندگان كانون عالي كارفرمايي در مجامع (...)   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License