به شبكه اطلاع‌رساني كارفرمايان ايران خوش آمديد!

نمونه‌ي يك اساسنامه‌ي استاندارد

8 فروردين ماه 1388؛
شنبه 28 مارس 2009 بوسيله ى ژنرال هنري مارتين رابرت

همانطور كه مفهوم «سقف» يك اسم جنس است و «انواع» سقف‌ها مانند سقف كاذب، سقف شيرواني، سقف تبرچه‌بلوك، سقف كنبدي، سقف آهن‌گم، سقف سفالي،‌ سقف ضربي، سقف خشتي، سقف آجري، سقف دوپوشه، سقف بتني، سقف پوشالي، و سقف‌هاي ديگر زير اسم جنس «سقف» قرار مي‌گيرند، «قواعد انجمن»‌ نيز يك اسم جنس است كه انواع گوناگون قواعد اداره‌ي جلسات و مجامع تصميم‌گيري زير اين اسم مفهوم مي‌شوند. اما متأسفانه براي ترجمه‌ي آن همه مفاهيم متمايز و متفاوت به زبان فارسي با كم‌ بود معادل مواجه مي‌شويم. چرا؟ چون در فرهنگ انجمن‌سازي ما اصلاً اين مفاهيم شناخته شده نيست. در ادبيات انجمن‌سازي ما سه نوع قاعده شناخته شده است:‌ اساسنامه،‌ آئين‌نامه، و دستور جلسه. در حاليكه در ادبيات جهاني عرف پارلماني فقط آنچه را كه ما به عنوان «دستور‌جلسه» مي‌شناسيم، انواع گوناگوني دارد كه قواعد تدوين، اصلاح و لغو آن‌ها كاملا با هم متفاوت هستند.

مفاهيم اساسنامه و آئين‌نامه نيز در سال‌هاي اخير در ادبيات جهاني عرف پارلماني تغيير كرده است. پيش از اين، اساسنامه بيشتر اركان يك انجمن را توصيف مي‌كرد در حاليكه آئين‌نامه‌ها كاركردهاي اين ركن‌ها را شرح مي‌دادند. اما متمايز كردن توصيف يك ركن از توصيف كاركرد همان ركن،‌ اگر نه غيرممكن،‌ كه بسيار دشوار است. شايد به همين خاطر است كه در سال‌هاي اخير اساسنامه و آئين‌نامه در يك سند به نام «آئين‌نامه‌ها» تدوين مي‌شود و آنچه در ادامه مي‌آيد يك نمونه آئين‌نامه‌ي استاندارد است كه از قسمت پنجاه و ششم كتاب «نظام‌نامه‌ي انجمن» يا «قواعد انجمن»‌ نوشته‌ي مارتين هنري رابرت نقل مي‌شود.

نكته‌ي درخور تأمل ضرورت توجه به جزئيات اين سند است كه آن را از اسناد مورد استناد ما متمايز مي‌سازد. و طبعاً ذهن‌هايي كه قادر به درك اهميت اين جزئيات نيستند نيازي به تلف كردن وقت خود براي خواندن اين سند هم ندارند.

بايد خاطر نشان شود كه مطالعه‌ي اين سند هنگامي معنادار است كه مقاله‌‌ي ديگري با عنوان «روش استاندارد تدوين اساسنامه‌» را هم، كه در همين سايت منتشر شده است،‌ مطالعه كنيد.

آئين‌نامه‌‌ي انجمن . . . . .

ماده يك؛ نام

نام اين انجمن. . . . . خواهد بود.

ماده دو؛ هدف

هدف اين انجمن . . . . ، و. . . . . ، و . . . . خواهد بود.

ماده سه؛ اعضاء

بخش يك: حداكثرعضويت. تعداد اعضاء اين انجمن حداكثر 200 عضو خواهد بود.

بخش 2: صلاحيت عضويت و رويه‌ي پذيرش. هر فرد بزرگسال ساكن در. . . . . شايسته‌ي عضويت خواهد بود، مشروط براي اينكه اين فرد از سوي يك عضو پيشنهاد و از سوي يك عضو ديگر انجمن مورد حمايت قرار بگيرد. پيشنهاد عضويت، به امضاء اين دو معرف، به منشي گزارشگر ارسال خواهد شد، و او نيز همراه با نام دو معرف، به نشست آتي عادي انجمن گزارش خواهد كرد. اخذ رأي در مورد پذيرش عضويت در نشست بعدي عادي انجمن صورت خواهد گرفت. با دو سوم آراء عضويت تصويب خواهد شد. شخصي كه به اين ترتيب رأي بياورد پس از پرداخت وروديه‌ي اوليه و حق عضويت سالانه‌ي سال اول به عنوان عضو انجمن اعلام خواهد شد.

بخش 3: حق ورودي و حق عضويت. حق ورودي . . . . دلار خواهد بود. حق عضويت سالانه. . . . دلار خواهد بود، كه از پيش قابل پرداخت است يا پيش از. . . . هر سال بايد پرداخت شود. خزانه‌دار . . . . ماه بعد به بدهكاران تذكر خواهد داد، و كساني كه طي. . . بعد حق عضويت خود را پرداخت نكنند به طور خود به خودي عضويتشان از اين انجمن لغو خواهد شد.

بخش 4: استغفا از عضويت. هر عضوي كه مايل به استغفاء از انجمن باشد، استعفاءنامه‌ي مكتوب خود را به منشي گزارشگر تقديم خواهد كرد، او نيز استعفاء‌نامه را براي اقدام به هيأت اجرايي ارايه خواهد داد. استعفاء هيچ عضوي پذيرفته نخواهد شد مگر آنكه حق عضويت‌هاي خود را پراخت كرده باشد.

بخش 5: عضويت افتخاري. براساس توصيه‌ي امضاء شده‌ي يك عضو، و حمايت شده از سوي عضو ديگر، و با سه چهارم آراء اخذ شده با ورقه در نشست سالانه، عضويت افتخاري به هر سالمند ساكن . . . . كه خدمات قابل توجهي به انجمن ارايه داده باشد، اعطاء مي‌شود. يك عضو افتخاري هيچ يك از الزام‌هاي عضويت در انجمن را نخواهد داشت، اما شايسته‌ي تمام امتياز‌هاي عضويت در انجمن، به جز ارايه‌ي پيشنهاد، دادن رأي، و احراز سمت را دارا خواهد بود.

ماده چهار؛مسؤلان

بخش يك: مسؤلان و وظايف آنان. مسؤلان انجمن عبارتند از: يك رئيس، يك نايب رئيس اول، يك نايب رئيس دوم، يك منشي گزارشگر، يك منشي نامه‌نگار، يك خزانه‌دار، و چهار مدير اجرايي. اين مسؤلان وظايف خودشان را كه در اين آئين‌نامه‌ و در مرجع پارلماني مصوب انجمن توصيف شده است انجام خواهند داد.

بخش 2: رويه‌ي معرفي نامزد، زمان انتخابات. در نشست عادي كه دومين سه‌شنبه فوريه برگزار مي‌شود، كميته‌ي معرفي نامزد مركب از پنج عضو از سوي انجمن تشكيل خواهد شد. وظيفه‌ي اين كميته معرفي نامزدها بري احراز سمت‌‌ها در نشست سالانه در ماه آوريل خواهد بود. كميته‌ي معرفي نامزدها در نشست عادي ماه مارس گزارش خود را ارايه خواهد داد. پيش از انتخابات در نشست عادي آوريل، معرفي نامزدهاي ديگر از سوي انجمن مجاز خواهد بود.

بخش 3: انتخاب با برگه، مدت سمت. مسؤلان با برگه و براي مدت يك سال يا تا انتخاب جانشين آنان انتخاب خواهند شد، و زمان خدمت آنان از خاتمه‌ي نشست سالانه كه در آن انتخاب مي‌شوند آغاز خواهد شد.

بخش 4: محدوديت احراز سمت. هيچ عضوي در آن واحد بيش از يك سمت احراز نخواهد كرد، و هيچ عضوي نمي‌تواند بيش از دو دوره‌ي متوالي يك سمت را احراز كند.

ماده پنج؛ نشست‌ها

بخش يك: نشست‌هاي عادي. نشست‌هاي عادي انجمن در دومين سه‌شنبه‌ي هر ماه از سپتامبر تا پايان مه برگزار خواهد شد مگر آنكه انجمن تصميم‌ ديگري اتخاذ كند.

بخش 2: نشست سالانه. نشست عادي دومين سه‌شنبه‌ي ماه آوريل به عنوان نشست سالانه‌ي انجمن شناخته مي‌شود و در اين نشست انتخاب مسؤلان، استماع گزارش مسؤلان و كميته‌ها، و رسيدگي به كارهاي ديگري كه مطرح شود، صورت خواهد گرفت.

بخش 3: نشست‌هاي ويژه. نشست‌هاي ويژه مي‌تواند از سوي رئيس يا از سوي هيأت اجرايي فراخوان ‌شود و براساس درخواست كتبي ده نفر از اعضاء انجمن فراخوان خواهد شد. هدف از نشست بايد در اطلاعيه‌ي فراخوان قيد شود. به جز در موارد اضطراري، دست كم سه روز زودتر اطلاعيه بايد داده شود.

بخش 4: نصاب. پانزده عضو انجمن نصاب را تشكيل خواهند داد.

ماده شش؛ هيأت اجرايي

بخش يك: تركيب هيأت. مسؤلان انجمن از جمله مديران اجرايي، هيأت اجرايي را تشكيل مي‌دهند.

بخش 2: وظايف و اختيارات هيأت. هيأت اجرايي، در فاصله‌ي نشست‌هاي كاري انجمن، سرپرستي كلي امور انجمن را برعهده دارد، ساعت و مكان نشست‌ها را تعيين مي‌كند،‌ توصيه‌هاي خود را به انجمن ارايه مي‌دهد، و ساير وظايفي را كه در آئين‌نامه‌ي انجمن مشخص شده است انجام مي‌دهد. هيأت تابع قواعد انجمن است، و هيچ يك از اقدام‌هايش با اقدام‌هاي انجام شده از سوي انجمن در تضاد نخواهد بود.

بخش 3: نشست‌هاي هيأت. نشست‌هاي عادي هيأت اجرايي در نخستين سه‌شنبه‌ي هر ماه از سپتامبر تا آخر ژوئن برگزار خواهد شد مگر آنكه هيأت اجرايي تصميم ديگري اتخاذ كند. نشست‌هاي ويژه‌ي هيأت مي‌تواند با فراخوان رئيس برگزار شود يا بر اساس درخواست كتبي سه نفر از اعضاء هيأت فراخوان خواهد شد.

ماده هفت؛ كميته‌ها

بخش يك: كميته‌ي مالي. كميته‌ي مالي مركب از خزانه‌دار و چهار نفر از اعضاء، درست پس از هر نشست سالانه تشكيل خواهد شد. وظيفه‌ي اين كميته تهيه‌ي يك بودجه براي سال مالي از نخستين روز ماه آوريل، و تقديم آن به نشست عادي انجمن در ماه مارس خواهد بود. كميته‌ي مالي مي‌تواند هر از گاه اصلاحيه‌هاي بودجه را براي سال جاري مالي ارايه دهد كه مي‌بايست با اكثريت آراء به تصويب برسند.

بخش 2: كميته‌ي برنامه‌ريزي. يك كميته‌ي برنامه‌ريزي مركب از پنج عضو بي‌درنگ پس از نشست سالانه از سوي رئيس تشكيل مي‌شود كه وظيفه‌اش تدوين برنامه‌ي سالانه‌ براي انجمن است. گزارش اين كميته براي تصويب به نشست عادي انجمن در سپتمامير تقديم خواهد شد.

بخش 3: كميته بازرسي. يك كميته‌ي بازرسي مركب از سه عضو در نشست ماه مارس انجمن از سوي رئيس تشكيل خواهد شد كه وظيفه‌اش بازرسي حساب‌هاي خزانه‌دارد در پايان سال مالي و ارايه گزارش به نشست سالانه است.

بخش 4: كميته‌هاي ديگر، عضويت رئيس در كميته‌ها به اعتبار سمت. كميته‌هاي ديگري از اين قبيل، اعم از دائمي يا ويژه، به تشخيص انجمن يا هيأت اجرايي براي انجام كارهاي انجمن از سوي رئيس تشكيل مي‌شود. رئيس به اعتبار سمت عضو تمام كميته‌ها به جز كميته‌ي معرفي نامزد خواهد بود.

ماده هشت؛ مرجع پارلماني

قواعد مندرج در كتاب «نظام‌نامه‌ي انجمن رابرت- آخرين ويرايش»، در تمام مواردي كه كاربرد داشته باشند و با اين آئين‌نامه‌ و نظام‌نامه‌ي اختصاصي انجمن كه ممكن است تصويب شوند، تعارض پيدا نكنند، حاكم بر انجمن خواهند بود.

ماده نه؛ اصلاح آئين‌نامه

اين آئين‌نامه‌ مي‌تواند در هر نشست عادي انجمن با دو سوم آراء اصلاح شود، مشروط بر اينكه اصلاحيه به صورت مكتوب در نشست آتي ماقبل تقديم شده باشد.


- سايت «موسسه اخلاق پزشكي ايرانيان» (ماپا) ترجمه‌ي بسياري از بخش‌هاي كتاب كامل «نظام‌نامه‌ي انجمنن‌» را منتشر كرده است.
- براي مشاوره در امور پارلماني انجمن خود مي‌‌توانيد با «گروه نويسندگان» مكاتبه كنيد.


پذيرش سايت | تماس | نقشه ى سايت | | آمار سايت | بازديد كنندگان : 485 / 405158

 پيگيرى فعاليت سايت fa   پيگيرى فعاليت سايت كارآمدسازي تشكل‌هاي كارفرمايي   پيگيرى فعاليت سايت قانون پارلمان: قواعد بازي دموكراسي   ?    |    سايتهاى پيوندى OPML   ?

سايت با اسپيپ درست شده است 2.1.12 + AHUNTSIC

Creative Commons License